Vergeet Columbus

Wat gebeurde er veel rond het jaar duizend! Dat is onherroepelijk één van de gedachten die bij je opkomen als je het boek van Hansen leest. Leif Eriksson zette als eerste Viking voet op Amerikaanse bodem. De Karachaniden, „een tamelijk obscuur volk”, breidden hun macht uit van Centraal-Azië naar het oosten van China – nadat ook zij zich hadden bekeerd, tot de islam. Inwoners van Caïro gingen over tot geweld tegen ‘expat-handelaars’ uit het Italiaanse Amalfi. De plaatselijke bevolking stoorde zich aan de rijkdom van de expats. Ze geloofde ‘dat de buitenstaanders profiteerden over hun ruggen heen.’

Het boek van Hansen is een vlot geschreven opsomming van grote en kleine gebeurtenissen. Zo schrijft ze ook over chocola. Het maken daarvan was een complex proces. Aangenomen werd altijd dat alleen mensen op het Yucatán-schiereiland in die tijd wisten hoe dat moest. Totdat recent met nieuwe technieken kon worden vastgesteld dat er theobromine, een kenmerkend bestanddeel van chocolade, zat aan potscherven in New Mexico, ruim 3.600 kilometer verderop.

Wat hebben al die zaken met elkaar te maken? Hansen ziet drie belangrijke ontwikkelingen rond het jaar 1000. Eén: bestaande handelsroutes worden aan elkaar geknoopt, waardoor mensen en producten grotere afstanden afleggen. Twee: heersers gaan op zoek naar nieuw territorium – dat is bijvoorbeeld de reden dat de Noorman Leif Eriksson naar Amerika gaat: zijn vader heeft zijn eigen territorium in Groenland, dat wil hij ook. Drie: er ontstaan blokken van wat we later de wereldreligies gaan noemen. En soms gaan politieke ambities samen met religieuze motieven, zoals in het geval van Prins Vladimir. Het jaar 1000 is het jaar waarin de globalisering begon. Link

Scroll to Top