Vader van Moeder Aarde

Wie wandelend de route aflegt naar de cottage van de Britse uitvinder en denker James Lovelock waant zich in het decor van zijn gedachtegoed. De zon schijnt op deze dinsdagmorgen, maar de harde wind lijkt te willen benadrukken dat dit toch echt geen vriendelijke dag is. Links van het pad de beukende zee en de kiezels van Chesil Beach, rechts de ruige heuvels van het Zuid-Engelse graafschap Dorset. De ‘Jurassic Coast’ hier is relatief onaangetast omdat ze lange tijd eigendom was van de Bitse marine. Het toerisme wordt klein gehouden met parkeerverboden, bordjes als ‘the last car that parked here is still missing’ en een betonnen hokje met daarop gekalkt: ‘This is not a toilet, so stop using it as one.’

Lovelocks vrouw Sandy, een Amerikaanse met wie hij al ruim dertig jaar samen is nadat zijn eerste vrouw was overleden, opent de zijdeur van de bescheiden cottage met uitzicht op zee: ‘De voordeur klemt met dit vochtige weer.’ Als ik ben binnengekomen stelt ze me voor aan James – Jim voor intimi – die in de kleine, met stapels boeken gevulde woonkamer staat te wachten. Hij beweegt wat stram, zijn stem kraakt en zijn zinnen komen wat traag uit zijn mond, maar voor een man van honderd klinkt hij ongekend energiek, weloverwogen en helder. Bijna twee uur later zal het Sandy zijn die, om haar man in bescherming te nemen, een taxi bestelt voor de interviewer.

Lovelock is chemicus, werkte tientallen jaren als wetenschapper maar voelt zich bovenal ingenieur. Als uitvinder van een supergevoelige detector voor stoffen in de atmosfeer stond hij min of meer aan de wieg van de milieubeweging. Maar beroemd werd hij pas echt dankzij een hypothese waarover hij in 1979 zijn eerste publieksboek publiceerde: Gaia: A New Look at Life on Earth. Daarin betoogt hij dat de aarde, inclusief alles wat erop leeft, maar ook de atmosfeer, oceanen en gesteentes, zich gedraagt als een superorganisme. Gaia, aldus Lovelock, reguleert zichzelf zodat de omstandigheden in stand blijven om het leven te doen voortbestaan. Link

Scroll to Top