EU

Brussel wordt De Plek

Volgens de Amerikaanse hoogleraar Vivien Schmidt zag het er lang slecht uit voor de Europese Unie, tot het coronavirus het leiderschap afdwong dat Europa nodig had. ‘De maatregelen suggereren een verdieping van de Europese integratie in een positieve richting.’

Het liefst zou de Amerikaanse hoogleraar Vivien Schmidt (71) direct beginnen over Covid-19 en de omslag die deze pandemie heeft veroorzaakt. Het maakt haar voor het eerst in jaren weer optimistisch over Europa. De eurocrisis in 2010 rond Griekenland was volgens haar een ramp, waarbij de economische problemen van de eurozone niet werden opgelost, terwijl het alleen maar erger werd tijdens de migratiecrisis in 2015. Maar de coronacrisis lijkt, na een aanvankelijke aarzeling, een grote ommekeer. ‘Covid-19 geeft ons een idee van waar de EU in de toekomst naartoe zou kunnen gaan.’

Schmidt doet al haar hele leven onderzoek naar de EU, en dan vooral naar wat de meeste mensen saai vinden aan Brussel: de institutionele, economische en politiek-theoretische kant ervan. En dat doet ze met tomeloze energie en gedrevenheid. ‘Briljant’ wordt ze door collega’s genoemd. Haar cv is zo lang dat het een aantal A4’tjes beslaat en zelfs een verkorte versie van de functies die ze op dit moment bekleedt past nauwelijks in één alinea. Een greep: ze is Jean Monnet-hoogleraar Europese integratie, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Frederick S. Pardee School of Global Studies, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Boston, waar ze ook oprichter en directeur is van het Centrum voor Europese studies, gasthoogleraar aan de Copenhagen Business School en ereprofessor aan de afdeling politieke wetenschappen van de Luiss Guido Carli Universiteit in Rome. Daarnaast zit ze in een aantal adviesraden, waaronder het Wissenschaftszentrum Berlin, en adviseert ze regelmatig de Europese Commissie en het Europees Parlement.

Én afgelopen jaar verscheen haar nieuwste boek, Europe’s Crisis of Legitimacy: Governing by Rules and Ruling by Numbers in the Eurozone. Haar boek Democracy in Europe uit 2006 is vijf jaar geleden door het Europees Parlement gekozen tot een van de ‘100 boeken over Europa om te onthouden’. Het is een wonder dat Vivien Schmidt niet veel bekender is. Zij is de uitgelezen persoon om het ‘eerlijke’ verhaal over Europa te vertellen; over waar het misging en waarom ze nu weer een beetje optimistisch is. >>>

Europa heeft wel een verhaal … dat van de verdwenen zorgen

4,3 Miljoen vierkante kilometer Europa verwelkomt je zonder achterdocht of controle. Er  zijn geen grenzen meer en geen gebrek aan koffie, wasmiddel enzovoorts, enzoverder … of je nu met de auto, de trein of het vliegtuig gaat: 4,3 miljoen vierkante kilometer Europese Unie verwelkomt je

Op de luchthavens is de douane slechts een formaliteit, op de snelweg zijn geen bewapende grensposten meer te bekennen. Weg. Foetsie. Het verhaal van Europa is het verhaal van de verdwenen grenzen.

En warempel, hetzelfde gaat op voor zo’n beetje alles wat Europa zo bijzonder maakt. Voor een flink deel van de wereld geldt dat als je van plan bent ernaar af te reizen, je je minstens zorgen moet maken over één of meerdere van de volgende problemen:  criminaliteit waarvoor oplettendheid geboden is, dreigingen waarvoor negatieve reisadviezen die kraanwater waar je voedsel waarmee je in het ziektebed belandt, mensenrechten die niet gewaarborgd zijn, enzovoorts, enzoverder.

Gooi daarentegen een dartpijl op de kaart van Europa en je weet: het is er veilig, schoon en rechtvaardig. Natuurlijk, we hebben nu allemaal last van de corona-pandemie, maar in principe geldt: voor je gezondheid hoef je nergens in Europa te vrezen. Op een paar grote steden na misschien hoef je ook geen slot aan je broekzak te hangen; je hoeft de hotdogkraam op straat niet te wantrouwen noch de ijsblokjes angstvallig uit je cola te vissen; je hoeft zelfs niet bang te zijn voor corrupte autoriteiten of autoritaire staat.

Oh ja, en je hoeft niet eens je geld te wisselen: je bankbiljet wordt nergens geweigerd, je pinpas nergens uitgespuugd, je creditcard nergens meewarig teruggegeven. Je kunt, met andere woorden, gewoon je koffer pakken en gaan.

Het verhaal van Europa is het verhaal van de verdwenen zorgen. >>>

Nederlands gezin steunt boerensector met 500 euro per jaar

De Algemene Rekenkamer becijferde in mei van dit jaar dat tweederde van de Europese inkomenssteun voor Nederlandse boeren naar agrariërs gaat met een bovenmodaal inkomen. Het onderzoek liet zien dat de gelden die Nederland jaarlijks uit Europa ontvangt, grotendeels ondoelmatig worden besteed. Ruim eenderde van de Nederlandse boeren die subsidie ontvangen zou ook zonder die inkomenssteun al bovenmodaal verdienen, terwijl deze subsidiepot er speciaal is om boeren te voorzien van een ‘redelijke levensstandaard’.

Hoge landbouwsubsidies stimuleren overproductie en schaalvergroting

Minister Wopke Hoekstra van Financiën liet in mei in een toespraak in Berlijn weten dat Nederland in Europees verband al langer kritisch is over de hoge landbouwsubsidies in de EU, omdat die overproductie en schaalvergroting stimuleren. Volgens hem kan dat beter besteed worden aan (groene) technologische ontwikkeling en innovatieve bedrijven. Link

Alicja Gescinska

Het zit Alicja Gescinska nog altijd hoog, de reacties op haar kandidatuur voor het ­Europees Parlement. “Zo’n twee weken nadat ik op de lijst stond, schreef mijn collega Tinneke Beeckman in De Standaard dat filosofen ongeschikt zijn voor de politiek”, vertelt ze, amper een half jaar na haar politieke avontuur. Vanwaar die scepsis? Waarom zou de politiek geen denkers kunnen gebruiken? En moeten denkers niet juist ‘ja’ zeggen als de politiek hen nodig heeft? 

De 37-jarige Pools-Vlaamse filosofe vindt van wel. Dus hapte ze toe toen Guy Verhofstadt haar vroeg voor de Vlaamse liberalen. Hoewel ze thuis moeilijk gemist kon worden en haar zus destijds ernstig ziek was, voerde ze bevlogen campagne voor Europa.

Een plek in het Europees Parlement leverde dat niet op – te weinig stemmen – maar wel denkstof voor haar zevende boek, waarin ze de politiek verdedigt tegen wantrouwen en cynisme. De titel, ‘Intussen komen mensen om’, vond Gescinska in een gedicht van de Poolse Wisława Szymborska, een ­gedicht over politieke verantwoordelijkheid: 

Apolitieke gedichten zijn ook ­politiek,
en boven ons schijnt de maan,
niet meer onze maan,
maar een punt van discussie.
Link

Voor Britten en Amerikanen blijven Europeanen de meest voor de hand liggende vrienden

In een aflevering van de BBC-comedyserie ‘Yes, Minister’ in 1980 vatte een fictieve hoge ambtenaar het Britse beleid aldus samen: “Het ministerie van buitenlandse zaken is pro-Europa omdat het eigenlijk anti-Europa is. We wilden er zeker van zijn dat de Europese Economische Gemeenschap een mislukking werd. Daarom werden we lid.”

Helemaal uit de lucht gegrepen was de grap niet. De toetreding tot de EEG in 1973 werd behalve door economische motieven ook ingegeven door de wil om invloed te kunnen uitoefenen op het eenwordingsproces. Ook in vroeger eeuwen hadden de Britten het nooit op al te machtige blokken aan de overkant van Het Kanaal gehad. Als Europa verdeeld was, was er weinig militaire macht wat gunstig was voor de Britse veiligheid. Ook later was de steun van Londen voor uitbreiding van de EU met landen in Oost-Europa deels terug te voeren op het vooruitzicht dat al die nieuwkomers natuurlijk voor meer gekissebis in Brussel zouden zorgen. Link

Scroll to Top