Diversen

Iemand met een heel beperkt zicht: een Dandy een Super EGO

In zijn boek ‘De mens in opstand’ schetst Albert Camus het beeld van een dandy. Kernzin: ‘Dit is per definitie iemand die de confrontatie zoekt. Hij houdt zich alleen staande in de uitdaging’. Camus had, toen hij dit schreef in 1951, de dandy in de literatuur voor ogen, maar de stijlfiguur is in onze dagen meer vertrouwd in de wereld van de politiek.

Als je een overeenkomst zoekt ­tussen politici als Fortuyn, Trump, Johnson, Wilders en Baudet, dan zijn de waarnemingen van de Franse schrijver verhelderend en wordt ook duidelijk waarom zulke figuren gedijen in tijden van polarisatie. ‘De dandy kan zich alleen een plaats verwerven door zich tegenover anderen te plaatsen. De anderen zijn de spiegel. Een spiegel die snel beslaat, want het menselijk vermogen tot aandacht is beperkt.’ Link

Niemand weet waar Tawfiq is

Net als iedere maandagochtend maakt Tawfiq al-Tamimi op 9 maart aanstalten naar zijn werk te gaan. Na het ontbijt biedt zijn zoon hem een ritje met de auto aan. Samen rijden de twee van hun huis in het oosten van Bagdad naar het kantoor van de krant al-Sabah, waar Tamimi in de maanden daarvoor verslag deed van de protestbeweging tegen de Iraakse regering.

Nog voordat vader en zoon de wijk uit zijn, trapt Ahmed geschrokken op de rem. Twee pick-uptrucks versperren de weg. Een groep gewapende mannen springt naar buiten en omsingelt de auto. Met getrokken pistolen dwingen ze Tamimi uit te stappen, sleuren hem een van hun wagens in en scheuren weer weg. Ahmed blijft in tranen achter.

Tawfiq al-Tamimi is één van de zeker 123 personen in Irak die in de afgelopen zeven maanden zijn ontvoerd. Het gaat vooral om activisten, journalisten en andere deelnemers aan de massale anti-corruptie-protesten die het land sinds afgelopen najaar platlegden. Een deel van de slachtoffers dook later weer op – zij het doorgaans in duistere gevangeniscellen – zeker 24 van hen zijn nog altijd spoorloos. Dat concludeerden de Verenigde Naties in een rapport dat afgelopen zaterdag verscheen. Link

Superkapitalisme vergt extreem harde correcties

Het was begin maart, en zijn boek was af. Bijna zeven jaar werk zat erop. Twee weken later zou de presentatie zijn. En toen diende de coronacrisis zich aan. „Een godsgeschenk”, zegt Bert de Vries, niet zonder ironie. Opeens kwamen zijn ideeën over het ontspoorde kapitalisme en wat daaraan moet worden gedaan in een heel ander licht te staan. Het boek was nóg urgenter geworden.

Bert de Vries wil waarschuwen en veranderen. Eén ding staat voor hem vast: de extreme ongelijkheid waar het ontspoorde kapitalisme toe leidt, vergt extreem harde correcties. Hij schrijft het ongepolijst. Aan „het superkapitalisme en de hyperglobalisering” moet wat gebeuren.

De Europese muntunie is volgens hem „mislukt”. Het is nodig terug te gaan naar lichtere vormen van samenwerking. Om „erfelijke vermogensdynastieën” tegen te gaan, zullen – conform de ideeën van de vooral in linkse kringen populaire Franse econoom Thomas Piketty – de fiscale toptarieven in de hele westerse wereld „aanzienlijk moeten worden verhoogd”. En ten slotte de banken, oorzaak van de financiële crisis van 2008: het private geldstelsel met zijn dominante rol voor particuliere banken moet worden vervangen door een publiek geldstelsel. Link

Het moderne complotdenken

Het hedendaags complotdenken is geworteld in de politiek buiten de gevestigde politiek, in de media buiten de gevestigde media, in de wetenschap buiten de gevestigde wetenschap. Deels is dat zeker het gevolg van het feit dat de gevestigde orde tegenwoordig een stuk minder gevestigd is. De politiek ís zo vaak onbetrouwbaar, de journalistiek vergaloppeert zich met grote regelmaat, de wetenschap beweert te vaak stellig wat ze nog helemaal niet hard kan maken. Maar het moderne complotdenken is geen kritiek, geen serieuze poging tot hervorming en correctie. Het probeert geen nieuwe waarheden te ontdekken, het is in de kern nihilistisch. Het gaat niet om vervangende waarheden, om alternatieve feiten, het gaat om munitie om de vijand mee te lijf te gaan. Wie denkt dat het bestreden kan worden met voorlichting en bewustwording, heeft er niets van begrepen.

Vandaar dat complotdenken en een groot ego zo goed samengaan. Verspreiders van complotverhalen zijn ook altijd degenen die het land willen redden, een revolutie afkondigen, onderonsjes hebben met Jezus of de geest van Pim, zichzelf als laatste strohalm van een geknecht volk zien, van een beschaving die hopeloos ten onder dreigt te gaan, en anders wel het Avondland. Het zijn de heroïsche vaandeldragers van een bevolking die door de eigen machthebbers vernietigd dreigt te worden. Link

Koninklijk?

De brilprins kreeg als eigenaar van het Zandvoortse Circuit toestemming om een paar ‘tijdelijke tribunes’ naast zijn racebaantje neer te zetten zodat het duingebied na de Grand Prix weer kon worden teruggegeven aan de natuur. En wat deed ons koninklijke Amsterdamse pandenmietje? Hij stortte op 20.000 vierkante meter natuurgebied kankerverwekkende asfaltbrokken als ondergrond voor deze tribunes. En die blijven daar de komende eeuw natuurlijk lekker liggen. Schijt aan de rugstreeppad. Schijt aan de zandhagedis. En schijt aan de natuur.

En nu? Nu niks. Natuurorganisaties zullen een procedure starten. Bernhard zet daar ongetwijfeld een roedel doortrapte Zuidas-advocaten op. Vriendjes die hij kent van Vindicat. Die gaan de zaak jaren rekken en maltraiteren, waarna de milieuactivisten op een gegeven moment doodmoe en failliet de handdoek in de ring gooien. De Oranjes wroemwroemen ondertussen lekker verder in hun raceautootjes. Het recht heeft weer eens gezegevierd. Link

De ramp na de ramp komt nog, namelijk de desillusiefase

ls kenner van rampen zag emeritus-hoogleraar psychiatrie Berthold Gersons de wereld in de afgelopen weken reageren volgens specifieke patronen.

Eerst was er de schok.

‘Op 15 maart, toen alles hier van de ene op de andere dag werd gesloten, voelde het onwerkelijk’, zegt hij. ‘Het was vervreemdend. Alles stond stil. En er was een enorme honger naar informatie. Net zoals vlak na andere rampen. Het was niet zo hevig dat mensen hun handen voor hun gezicht sloegen, maar je zag bij iedereen wel een verhoogde alertheid. Mensen sliepen slecht, hadden moeite zich te concentreren.’

En toen brak de tweede fase aan.

‘De honeymoonfase’, zegt hij. ‘Zo wordt dat genoemd. Een raar fenomeen. Mensen die een ramp overleven, voelen daarna vaak een soort opwinding – de vreugde dat ze het hebben overleefd. Dat schept een enorme band. Ze krijgen de behoefte om dingen met elkaar te delen, muziek te maken, te laten zien dat ze zich verbonden voelen met elkaar. De autoriteiten komen langs en gebruiken grote woorden: ze beloven dat alles goed zal komen.’ Link

‘Dit virus stelt ons mateloze consumeren aan de kaak’

In plaats van te proberen het coronavirus te beheersen en te bevechten alsof we in een oorlog zitten, is er volgens Damiaan Denys een beter alternatief. „We moeten het virus omarmen”, schreef hij vorige week zaterdag in een opiniestuk in NRC. „Waarom omhelzen we het niet als vriend in plaats van het als vijand te bevechten?”

Ja, hij heeft daarop veel reacties gehad, vertelt de filosoof en hoogleraar psychiatrie van het Amsterdamse UMC aan de telefoon. „Overwegend positief, maar ook venijnig en negatief. Voor sommigen gaf het een stem aan hun eigen onderbuikgevoel. Maar er waren er ook die me vergeleken met de nazi-arts Mengele.”

Sommige passages uit het opiniestuk roepen ook vragen op. Wat bedoelt hij precies? Link

Rutger Bregman

Hoe zal het coronavirus onze politiek, economie en maatschappij op de lange termijn beïnvloeden? Kort gezegd: dat weten we niet, we kunnen er alleen maar over speculeren. Deze goed onderbouwde inzichten over een post-coronatijdperk willen we wel graag delen, omdat ze helpen nadenken over de toekomst. Link

Harari: the world after coronavirus

Humankind is now facing a global crisis. Perhaps the biggest crisis of our generation. The decisions people and governments take in the next few weeks will probably shape the world for years to come. They will shape not just our healthcare systems but also our economy, politics and culture. We must act quickly and decisively. We should also take into account the long-term consequences of our actions. When choosing between alternatives, we should ask ourselves not only how to overcome the immediate threat, but also what kind of world we will inhabit once the storm passes. Yes, the storm will pass, humankind will survive, most of us will still be alive — but we will inhabit a different world.

Many short-term emergency measures will become a fixture of life. That is the nature of emergencies. They fast-forward historical processes. Decisions that in normal times could take years of deliberation are passed in a matter of hours. Immature and even dangerous technologies are pressed into service, because the risks of doing nothing are bigger. Entire countries serve as guinea-pigs in large-scale social experiments.

What happens when everybody works from home and communicates only at a distance? What happens when entire schools and universities go online? In normal times, governments, businesses and educational boards would never agree to conduct such experiments. But these aren’t normal times.  In this time of crisis, we face two particularly important choices. The first is between totalitarian surveillance and citizen empowerment. The second is between nationalist isolation and global solidarity. Link

Prijs van Amerikaanse olie onder nul

Voor het eerst in de geschiedenis van de oliehandel is de olieprijs negatief geworden. Amerikaanse olie werd maandagavond op het dieptepunt verhandeld voor minus 40 dollar per vat. Maandagavond laat stond de prijs op minus 38,40 dollar (-35,36 euro).

Weliswaar gaat het alleen om de Amerikaanse olieprijs, maar het markeert een fase in de oliemarkt waarin alles op zijn kop staat. Maandagavond kon er geld verdiend worden door olie op te kopen. En omgekeerd verloren Amerikaanse producenten geld met ieder vat dat nog op de markt kwam.

De Amerikaanse olieprijs (West Texas Intermediate, WTI) stond al de hele dag zwaar onder druk op 11 à 12 dollar per vat (van 159 liter), maar begon rond 18.00 uur Nederlandse tijd ineens aan een duikvlucht die drie uur duurde. Dat de olieprijzen negatief konden worden, hielden veel analisten niet eens voor mogelijk. Het Noorse analysebureau Rystad noemde de negatieve prijzen „uniek en bijna onwerkelijk”.

De extreem lage prijs is deels het gevolg van de aanhoudende oliecrisis die ook schadelijk is voor de oliesector in de Verenigde Staten, waarbij de Amerikaanse markt gevoeliger is voor oplopende voorraden dan die op andere continenten. De grote klap kwam juist maandag, door het maandelijkse ritme van de Amerikaanse markt waarbij deze dinsdag contracten aflopen. „Dit is een gevolg van het extreme overaanbod op de korte termijn”, aldus energie-econoom Hans van Cleef van ABN Amro. Link

Heilig Boontje

Bonen

Denk aan kapucijners, erwten, linzen, witte bonen, zwarte bonen, bruine bonen, kidneybonen, maar ook mung, aduki, edamame, pronkers en krombekken.

Herwaardering Bonen

Er is sprake van een voorzichtige herwaardering, of herontdekking. Er is misschien geen oorzakelijk verband, maar sinds de Voedsel- en Landbouworganisatie 2016 uitriep tot het jaar van de peulvrucht, is de verkoop van linzen, kikkererwten en zwarte bonen in Nederland met 25 procent toegenomen. En als het niet aan de FAO lag, dan wellicht aan de prominentere plek in de Schijf van Vijf: ze verlagen het slechte cholesterolPeulvruchten worden nu meer neergezet als eiwitrijke vervangers voor vlees dan als alternatief voor aardappel of pasta.

Aanschuiven

Ze mogen nu ineens aanschuiven omdat ze lang houdbaar zijn. Maar kijk wat bieden: eiwit, ijzer, vezels, B-vitamines en ‘langzame’ koolhydraten – ze verzadigen dus goed. Drie scheppen bonen leveren meer ijzer op dan een biefstukje. Sojabonen springen eruit omdat ze minder koolhydraten en meer eiwit en vet bevatten. Alle bonen zijn gezond. In gebieden op de wereld waar mensen heel oud worden, worden ze ook veel gegeten.

In pot, blik of stazak

Voor je gezondheid maakt het niet uit, ook niet ten opzichte van gedroogde bonen die je zelf welt en kookt. Uit een blik of pot zijn ze vaak iets meliger. Als je ze zelf welt en kookt blijft het velletje wat knapperiger en de binnenkant romig. Het duurt alleen even, behalve bij linzen: die hoef je niet te wellen en hoeven nooit langer dan een half uur te koken. 

Duurzaamheid

Bonen duiken in alle gezaghebbende klimaatstudies op als het duurzaamste eiwitalternatief voor vlees. Een kilo steak zorgt voor 34 kilo CO2-uitstoot, peulvruchten staan onderaan met gemiddeld maar 1 kilo uitstoot.

Sojabonen

De soja die we hier eten en drinken komt uit Canada en Europa en daarvoor worden geen bossen gekapt.  

Helemaal niets mis met bonen

Rauwe bonen bevatten natuurlijke gifstoffen waar je ziek van kan worden. Soja-, kidney- en zwarte bonen meer dan andere. Die lectines maak je onschadelijk door peulvruchten te weken en te koken. Bij bonen in pot, blik of zak is dat al gebeurd.

Omdat de koolhydraten in bonen moeilijk verteren, zorgen peulvruchten voor gasvorming. Eet ze vaker dan verdwijnt de winderigheid.

David Dunning en Justin Kruger

Kwam het op verschillende plekken tegen: verontrustende berichten over een flinke stijging van het aantal dunning-krugergevallen. Dunning-kruger? In 1999 beschreven twee Cornell-psychologen, David Dunning en Justin Kruger, dat proefpersonen die slecht scoorden op testen in onder meer logisch redeneren en grammatica, geneigd waren om hun eigen competenties op deze gebieden zwaar te overschatten. Mensen die hoog scoorden, bleken hun kennis juist te onderschatten. Sindsdien heet dit het ‘dunning-krugereffect’.

Volgens Dunning en Kruger leidt incompetentie op een bepaald terrein er gemakkelijk toe dat we onszelf op dat gebied overschatten en anderen juist onderschatten. Door het gebrek aan kennis hebben we domweg niet in de gaten hoe weinig we weten. Link

The choosen sociopath, symptom of sick country

Before the revisionists try too hard to make us forget, Trump’s leadership as the virus spread was as loud as a red cap perched on an orange combover. He abolished the pandemic group inside his own national security council, set aside the pandemic playbook left by his predecessor, and proposed cutting the CDC’s funding at the very moment the pandemic was taking hold. He spent February pretending like the pandemic was a hoax or would disappear, and spent March telling governors to fend for themselves.

So how did he respond to the worst weekly unemployment claims in American history? By changing the subject to the oil industry, suggesting that the Saudis and Russians might just be cutting production. As he bizarrely tweeted to a shell-shocked nation, “If it happens, will be GREAT for the oil & gas industry.”

Only this sociopath of a president could imagine that what’s good for the oil industry is good for the souls of 10 million newly unemployed Americans. Link

Het virus trekt aan de noodrem

Al met al zijn ze toch altijd in de meerderheid geweest. Weliswaar niet groot van stuk en ook niet uiterst zichtbaar, maar ze hebben zo in de loop der jaren wel hun stempel gedrukt op de wereldgeschiedenis. In tegenstelling tot de mens, die zichzelf over het algemeen zeer serieus neemt en met das en chauffeur op weg gaat naar een zaal vol pluche om de ernst van de situatie te bespreken, hebben virussen onder elkaar minder woorden nodig. Dat hindert niet. Naar het Rotterdamse gezegde zijn woorden immers slechts de voorbode van wat er werkelijk toe doet: de daden.

En zo kan het gebeuren dat deze kleine groep partikels als collectief plots aan de noodrem weet te trekken om een probleem op te lossen dat ons schuifelend de nek om draait.

Met de ontwikkeling van onze hersenen lijken we problemen op te delen in vier kwadranten. In oplopende graad van moeilijkheid: problemen op de korte termijn die concreet zijn (een ondergelopen keuken, een gebroken been), problemen op de korte termijn die abstract zijn (extreem hoge bloeddruk of een burn-out), problemen op de lange termijn die concreet zijn (zwerfafval in het bos, ongeneeslijke kanker) en langetermijnproblemen die ook nog eens abstract zijn – roken of klimaatverandering -. Link

Miljonairs tegen hooivorken

De belastingen voor superrijken en multinationals moeten wereldwijd eerlijker en hoger. Daarvoor pleit een groep van 121 rijken, onder wie voormalig Unilever-topman Paul Polman en Disney-erfgenaam Abigail Disney, in een open brief gericht aan „onze mede-miljonairs en miljardairs”. Ze willen door middel van internationale samenwerking ten behoeve van belastinghervormingen een einde maken aan „extreme, destabiliserende ongelijkheid” in de wereld.

Volgens de ondertekenaars van de brief is het tijd dat ook de rijken der aarde pleiten voor belastinghervorming. Ze wijzen daarbij op het recordaantal miljardairs dat samen meer geld dan ooit bezit. „Ondertussen blijven de inkomens van de armste helft van de mensheid vrijwel ongewijzigd”, schrijven de initiatiefnemers onder de naam ‘Millionaires against pitchforks’ (‘Miljonairs tegen hooivorken’). Deze ongelijkheid zorgt volgens hen voor een zwakke sociaal-maatschappelijke samenhang in veel landen en zou ook de spanningen tussen landen onderling hoger op laten lopen.

De brief is een initiatief van een groep Amerikaanse miljonairs die zichzelf de ‘The Patriotic Millionaires’ noemt. De organisatie is opgericht in 2010 en was vooralsnog enkel actief in de Verenigde Staten met een politieke lobby en publiciteitscampagnes. Onder leiding van voorzitter Morris Pearl, oud-directeur van vermogensbeheerder BlackRock, richt de organisatie zich nu voor het eerst op het mondiale belastingstelsel in de hoop dat meer niet-Amerikaanse miljonairs en miljardairs zich aansluiten bij „dit meest essentiële gevecht”. Filantropie, in de vorm van grote schenkingen zoals veel vermogende mensen die doen, bestempelen ze als „een ontoereikend alternatief voor overheidsinvesteringen”. Link

Scroll to Top