Blikbrein

Desinformatie-expert Nina Schick

De succesvolste desinformatiecampagne van 2020 was niet afkomstig van Russische trollen, antivaxers of QAnon-aanhangers. Ze kwam uit het Witte Huis, stelde desinformatie-expert Nina Schick (33) in de loop van het jaar met groeiende ongerustheid vast. In maart begonnen president Trump en zijn aanhang met het verspreiden van het verhaal dat de verkiezingen doorgestoken kaart waren. Hoewel er tot nu toe geen bewijs voor is gevonden, wist Trump ruim 70 procent van de Republikeinen te overtuigen dat er grootschalige verkiezingsfraude is gepleegd.

We stevenen af op een ‘infocalyps’, zegt Schick, een samenleving waarin desinformatie en misinformatie welig kunnen tieren en bevolkingsgroepen uit elkaar drijven. Schick was politiek adviseur voor de Britse regering over de Brexit en de immigratiecrisis. Ook werkte ze voor de verkiezingscampagne van de Franse president Emmanuel Macron. Tegenwoordig is ze schrijver en onafhankelijk politiek commentator voor onder meer de BBC, CNN en Al Jazeera. In de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen verscheen haar boek Deepfakes and the Infocalypse – What You Urgently Need to Know. Link

Facebook, een uiterst giftig medium

‘Facebook is in de VS het invloedrijkst en dus het schadelijkst van de sociale mediabedrijven, en ik geloof niet dat zij tot nu toe iets van belang hebben gedaan. Ze hebben rond de verkiezingen een ban op politieke advertenties ingesteld, wat sites geblokkeerd en informatie toegevoegd over hoe je veilig kunt stemmen, best goed. Maar het diepere probleem is en blijft de algoritmes waarop ze gebouwd zijn en de radicalisering die deze algoritmes in de hand werken. Nieuws dat je boos en emotioneel maakt, gaat sneller op Facebook dan al het andere. Ook Fox News heeft dit businessmodel van angst en woede. Dit heeft zelfs een effect op mensen die die media zelf niet, of niet veel, gebruiken of bekijken, omdat de toevloed van emoties de journalistiek en de politieke cultuur vervormt en uiteindelijk het maatschappelijk debat. Trump, het Witte Huis en de top van de Republikeinse partij varen hier wel bij en stoken het vuur bewust verder op.’ Link

Alexa, Home …

Met slimme speakers nestelen techreuzen als Amazon en Google zich in de meest intieme leefomgeving van de mens – het huis. De technologie is even schitterend als beloftevol, zegt rechtswetenschapper Silvia de Conca. Toch weet ze na vier jaar promotieonderzoek één ding heel zeker: bij haar komen Alexa en Google Assistant niet over de drempel. ‘Ze brengen het huis als vrije, veilige plek aan het wankelen.’

Amazon bracht in 2014 zijn Echo-speaker met spraakassistent Alexa uit, en kort daarna lanceerde concurrent Google een eigen slimme speaker, Home, met Google Assistant. ‘In die tijd waren het nog nicheproducten, maar ik rekende erop dat ze dat niet lang zouden blijven. Deze technologie zou de manier waarop we ons dagelijks leven inrichten radicaal veranderen. Daarvan was ik overtuigd. Tegelijkertijd realiseerde ik me dat een slimme speaker enorme hoeveelheden data moest verzamelen om realtime met mensen te kunnen communiceren. Fascinerend natuurlijk, maar het riep ook veel vragen op.’

Op de eerste vraag die De Conca zich vier jaar geleden stelde – ‘Hoe is deze technologie in hemelsnaam mogelijk?’ – heeft ze het antwoord inmiddels wel gevonden. Andere vragen bleken moeilijker te beantwoorden. ‘De technologie is indrukwekkend, maar lang niet zo complex als de implicaties ervan,’ zegt ze. ‘Daar was ik vooral in geïnteresseerd: hoe gaat deze technologie de mens en ons menszijn veranderen? Wat betekent het als kunstmatige intelligentie de privésfeer niet alleen binnendringt en beïnvloedt, maar er ook in zekere mate over gaat beschikken?’

Want dat laatste is wat smart speakers onderscheidt van andere apparaten waarmee we onze huizen delen, zegt De Conca. Dat mensen samenleven met machines is niet nieuw. Maar voor huishoudelijke apparaten zoals wasmachines en magnetrons geldt: als je eenmaal doorhebt hoe ze werken, kun je gebruik van ze maken. Alexa en Google Assistant werken ook andersom: ze zijn in staat hun gebruiker te leren kennen en, als ze je eenmaal doorhebben, gebruik van jou te maken. Bijvoorbeeld door te beïnvloeden welk nieuws je tot je neemt en bij welke winkels en restaurants je bestellingen plaatst. En door bewoners van slimme huizen te profilen en die profielen door te spelen aan bedrijven, verzekeraars of informatiehongerige datadealers. Link

The digital spring clean

There are, as always, two kinds of people in the world: those who are wondering what to do with all their free time, and those who are wondering what happened to it. The split seems to be closely correlated with the number of children who live with you.

If you are in the former group, you, like me, may have exhausted a significant quantity of procrastination cleaning. I have vacuumed under the sofa, changed the filter on my cooker hood, and even started painting the kitchen.

So why not introduce a digital component to the great tidy-up? Your laptop’s downloads folder might not literally collect dust, but whether physical or digital, the longer you leave things to fester, the harder they become to eventually deal with. Link

New ‘gentle’ video games are absorbing, beautiful and silly

Outside my window the streets are quiet, the world is weird, the future uncertain. Conspiracy theorists are bombarding my social media feed, and everyone is an armchair expert on the pandemic. But for now I am okay, because I am a moose. The game called Everything has been out for a while now. Occasionally I click on a thought bubble and the counterculture philosopher Alan Watts tells me something; sometimes I cease to be a moose and choose to be a solar system or a single-cell organism instead. I move around this game of infinite possibility, not doing much, occasionally communicating with other things with barks or tinkles. I’ve never been much of a gamer, but in recent weeks Everything – and its sister game, Mountain (equally pointless, if not more so) – have been, well, everything to me. Absorbing, still, deep, silly, beautiful, with a chorus of odd but satisfying sounds – both have calmed me and made me forget the lunacy and drama of life online and in lockdown. Link

Scroll to Top