Bèta

James Webb Space Telescope

Ruimtetelescoop klapt metersgrote spiegel uit. NASA, James Webb Space Telescope.

Na jarenlange vertragingen is de James Webb Space Telescope 25.12 succesvol gelanceerd. De NASA, de European Space Agency en de Canadian Space Agency werkten samen aan de nieuwe ruimtetelescoop, de grootste en krachtigste ooit, die vanaf Frans-Guyana werd gelanceerd. De telescoop moet zo’n vijf tot tien jaar meegaan. De James Webb volgt de Hubble Space Telescope op, die momenteel nog steeds in de ruimte is.

De JWST moet onder meer voor het eerst ooit het ontstaan van de eerste sterren en sterrenstelsels waarnemen, zo’n dertien miljard jaar geleden. >>>

 

Water is ouder dan de aarde

Het water op aarde komt van kleine stofdeeltjes. Als een interstellaire wolk ineenstort en er een nieuwe ster ontstaat, komen de stofdeeltjes in een schijf terecht die er omheen draait. Ze groeien door de zwaartekracht aaneen. Stofjes worden kiezels, groeien uit tot rotsblokken, en uiteindelijk tot planeten. Die stofjes bestaan voor de helft uit water. Dat is het water van ons zonnestelsel. Probeer te beseffen wat dat inhoudt. De watermoleculen in je koffie zijn ouder dan de aarde en de zon. >>>

Webb Space Telescope -JWST-

Met een vergulde spiegel van 6,5 meter, opgebouwd uit achttien hexagonale stukjes, lijkt de ruimtetelescoop net een gigantisch origamikunstwerk. Een kunstwerk dat zo’n dertig jaar duurde om te bouwen en dat een prijskaartje van bijna tien miljard euro heeft. JWST is de grootste en krachtigste ruimtetelescoop ooit en zal naar verwachting zo’n vijf tot tien jaar meegaan. De lancering markeert een nieuw tijdperk binnen de astronomie”, zegt Ewine van Dishoeck, astronoom aan de universiteit Leiden en al dertig jaar betrokken bij de ontwikkeling van JWST. „Met deze telescoop zullen we onder andere voor het eerst het ontstaan van de eerste sterren en sterrenstelsels zien, vlak na het begin van de tijd. >>>

De mens moet bewegen

Waarom vinden we trainen niet net zo leuk en lekker als gezellig samenzijn, als eten en seks? Waarom verzinnen we uitstel- en afstelredenen, ook al weten we donders goed dat het gezond is?

Harvard-hoogleraar Daniel Lieberman zoekt het antwoord op deze en andere beweegvragen in de menselijke evolutie. En hij deed veel onderzoek bij de steeds schaarser wordende jager-verzamelaars op deze wereld, die nog bijna zo leven als onze voorouders van honderdduizenden jaren geleden. Zoals die bewegen, daaraan is het mensenlichaam tijdens miljoenen jaren evolutie aangepast. Lieberman combineerde dat met het moderne biochemische en epidemiologische onderzoek over bewegen en gezondheid. En schreef er een boek over: Exercised – The Science of Physical Activity, Rest and Health.

Miljoenen jaren evolutie leverde een mensenlichaam op dat dramatisch verschilt van dat van onze naaste verwant in het dierenrijk, de chimpansee. De laatste gezamenlijke voorouders die mensen en chimpansees hadden, leefden in bomen. Zij hadden armen, benen, handen en voeten waarmee je kon klimmen, zoals chimps doen. Die benen en voeten zijn bij ons efficiënte loopledematen geworden. Heup, rug en nek ook. Het mensenlichaam is op tweebenig lopen ingesteld. De armen en schouders zijn geëvolueerd om te gooien en te dragen. De handen kunnen met gereedschap omgaan. >>>

Microsoft-cloud in Middenmeer

Het is sinds kort dat het Amerikaanse techbedrijf vreemde ogen toelaat binnen de Nederlandse datacenters. Er komen weleens audit-teams langs, om voor klanten te controleren of het datacenter aan alle eisen voldoet. Maar voor de buitenwereld moest jarenlang geheim blijven dat deze datacentra überhaupt van Microsoft waren.

Van die geheimzinnigheid heeft de techreus achteraf spijt. Maandagavond krijgen omwonenden voor het eerst tekst en uitleg over de uitbreidingsplannen en slepende vergunningenkwesties. Eigenlijk is dat zes jaar te laat, erkent Microsoft. Elsinga: Toen we hier in 2014 ons eerste datacenter bouwden zagen mensen opeens een groene doos in een weiland staan: zonder telefoonnummer en zonder deurbel. We moeten transparanter zijn. >>>

Scroll to Top