Samenleving

Ambassadeur Brengelmann

Nooit meer oorlog: tijdens het referendum over de Europese Grondwet in 2005 werden Nederlandse politici die daarover begonnen weggehoond. Brengelmann is zich daar terdege van bewust. „Maar daarmee is het nog geen verkeerd argument.” Het is bovendien een gedachte die weer aan kracht gewonnen heeft, door Russische provocaties, Chinese geopolitieke ambities, het Britse vertrek uit de Europese Unie en vier voor de EU traumatische Trump-jaren.

Brengelmann heeft zich altijd wat verbaasd over de Nederlandse aversie tegen dat argument. Hij benadrukt dat de relatie met Nederland beter dan ooit is, maar aan sommige zaken in Den Haag raakte hij nooit gewend, ook niet na vijf jaar. Zoals de soms felle kritiek op de Europese Unie, met Italië als populaire kop van jut. „Vanwaar toch die obsessie met de Italianen? In Duitsland vinden we daar soms ook wel wat van, maar er is een verschil of je dat in de kroeg doet of op een politiek podium.”

Een ander thema in het Nederlandse Europadebat is Straatsburg. Elke maand reizen Europarlementariërs vanuit Brussel naar de Franse stad voor een plenaire vergadering. Dat ‘verhuiscircus’ wordt in Nederland als geldverspilling gezien, maar heeft voor Duitsers en Fransen grote waarde. Voor de Tweede Wereldoorlog was de Elzas een splijtzwam, daarna werd het een symbool van verzoening.

„Het is de plek waar onze geschiedenissen samenkomen”, zo heeft Brengelmann vaak aan Tweede Kamerleden moeten uitleggen. „Tijdens de begrafenis van oud-bondskanselier Helmut Kohl in 2017 werd de lijkwagen niet voor niets over de Rijn van Straatsburg naar Spiers gevaren, de grens over. Ik begrijp waar de kritiek vandaan komt. Over geld discussiëren is altijd lastig. Maar behalve van pragmatisme leeft de politiek ook van symboliek.” >>>

Land wordt bestuurd door benepen accountants

Klimaatverandering, de stijgende zeespiegel, de ongekend hevige bosbranden in Australië, Siberië en de Amazone, lange en intense periodes van droogte op alle continenten, orkanen, overstromingen, het uitsterven van miljoenen diersoorten, het zijn de gevolgen van steeds verder gaande roofbouw door de mens, die op zoek naar snelle winsten en economische groei nergens voor terugdeinst. In De toekomst van Nederland haalt Alkemade vernietigend uit naar beleidsmakers en politici in Den Haag die strooiend met spreadsheets de suggestie wekken dat er maar één weg vooruit is. ‘Alsof het land is overgedragen aan bijziende accountants, die vanuit een rechtlijnig nuttigheidsdenken een totaal vertekend beeld van efficiëntie en kostenbeheersing opbouwen.’ En daarna: ‘Alles wordt onderworpen aan getalsmatig onderbouwde argumentaties die, ook al zijn ze op drijfzand gebouwd, in al hun abstractie al snel een schijn van exactheid bieden.’  >>>

Het antisemitisme verdween niet

U wordt door niemand verwacht van Michal Citroen staat vol passages die je twee of drie keer moet lezen voordat je ze gelooft. Een paar voorbeelden. Toen de laatste Joden op 8 juni 1945, na de bevrijding dus, uit Westerbork vertrokken, kregen ze een brief waarin werd opgesomd wat ze allemaal niet mochten meenemen: gereedschappen, gummilaarzen, klompen, dekens… boeken. Boeken, hoe verzin je het? Vervolgens werden Duitse Joden die voor de oorlog naar Nederland waren gevlucht, geïnterneerd in Westerbork. Ook zij keerden terug uit de kampen in het oosten. Ze werden behandeld zoals alle Duitsers in Nederland: als inwonenden van een vijandelijke natie. Net als SS’ers en NSB’ers die óók in Westerbork waren ondergebracht, moesten ze dwangarbeid verrichten. Sommigen brachten snel hun Jodenster weer aan, ‘om tenminste niet als landverrader te worden gebrandmerkt’. >>>

Misdaadbestrijding tast de rechtsstaat aan

Met een paar berichten uit de afgelopen dagen kun je een puzzel leggen die de huidige situatie van de rechtsstaat verheldert. Het eerste puzzelstukje is de les van juristen dat de moordaanslag op Peter R. de Vries niet valt te beschouwen als aanslag op de rechtsstaat. De minister-president en de koning mogen beweren van wel, maar staatsrechtgeleerde Erik Jurgens, bijvoorbeeld, zegt in de Volkskrant dat het beter is te spreken over ‘een schending, een érnstige schending’ van de openbare orde.

De Toeslagenaffaire daarentegen is wél te begrijpen als aantasting van de rechtsstaat, zegt Jurgens. In die zaak is immers het legaliteitsbeginsel in het gedrang gekomen, het principe dat de overheid zich aan dezelfde rechtsregels dient te houden als de burgers. Alle macht in de staat is onderworpen aan het recht: dat principe ligt aan het fundament van de rechtsstaat. De Toeslagenaffaire heeft het fundament schade toegebracht, een moordaanslag door criminelen doet dat niet. >>>

Christian Lange

Of het nu gaat over het verre verleden van de islam, of juist over het beloofde hier­namaals, er is misschien wel geen enkel ­onderwerp dat raakt aan de ­islamitische religie en dat niet de belangstelling heeft van Christian Lange. De hoogleraar Arabische en islamitische studies aan de Universiteit van Utrecht kreeg afgelopen maand de Ammodo Science Award for ­Fundamental Research 2021. De jury looft het ‘veelkleurige beeld van de rijke islamitische beschaving’ dat hij laat zien. >>>

VINEX

De Nederlandse vinextraditie steekt gunstig af bij wat in het buitenland aan nieuwe woningen is gebouwd, meent Lörzing. „Die buitenlanders die ik heb rondgeleid, waren zonder uitzondering razendenthousiast. Ze waren onder de indruk van de variatie en van de geweldige detaillering. En van het goede openbaar vervoer. Omgekeerd ben ik ook door veel Britse new towns geleid. Dat viel me niet mee. Het was een wereld van verschil. Armer. Eentoniger. Goedkoper.” >>>

Bloed en honing

“Als ze dan ook nog het huidige gevaar van de ultranationalisten in Servië en Macedonië benadrukken, die een muur tussen de verschillende bevolkingsgroepen willen optrekken, besef je dat iedereen dit boek zou moeten lezen. Ook als je niet wilt dat de EU, die steeds meer door een vergelijkbaar ultranationalisme wordt ontregeld, hetzelfde zal meemaken als Joegoslavië in de jaren negentig.

Bloed en honing is journalistieke geschiedschrijving van een hoog niveau over gewone mensen die hun land niet opnieuw te gronde willen zien gaan door het onverantwoordelijke handelen van hun corrupte leiders. Zolang de EU de deur gesloten houdt, is dat nostalgische terugverlangen naar het Joegoslavië van Tito dan ook niet zo vreemd.” >>>

De rechter komt eraan te pas …

… omdat ‘de politiek’ al tientallen jaren niets doet.

Vóór de ‘politieke onderneming’ was er volgens Vino Timmerman de „bijna exclusief economische onderneming”: de stagnatie van de jaren zeventig werd te lijf gegaan met vergaand marktdenken en een grote nadruk op het aandeelhoudersbelang. Dat was toen best te verdedigen, maar nu groeit de maatschappelijke onvrede over ondernemingen – of het nou gaat om de (lobby-)macht van bedrijven, hoge beloningen voor bestuurders, de doorgeslagen flexibilisering van arbeid of sluw gebruik van belastingwetten. Behalve de klimaatambities van Shell stonden ook die van branchegenoten ExxonMobil en Chevron afgelopen week fel in de schijnwerpers, op initiatief van activistische aandeelhouders.

Volgens Timmerman, voor zijn pensionering advocaat-generaal bij de Hoge Raad, moeten bedrijven steeds meer die „politieke dimensie” in hun handelen uitdrukken. „Shell heeft dat mogelijk te weinig gedaan.” >>>

Geld is niets anders dan een rekeneenheid

“Plots snapte ze dat belastingheffing geen instrument is om overheidsuitgaven te financieren, maar om ongelijkheid te bestrijden of inflatie te temmen. Ineens leken alle zorgen over het begrotingstekort totaal belachelijk. En zat ze regelmatig met de handen in het haar als vakgenoten of beleidsmakers de hardnekkige mythes over staatsfinanciën herhaalden.”

“Als iemand b.v. voorstelt om alle achttienjarigen een startkapitaal te geven, heeft die direct een financieringsmodel: een miljonairsbelasting. Het klinkt logisch en het kan wenselijk zijn om de rijken zwaarder te belasten, maar het hele idee dat de overheid eerst belasting moet heffen voordat ze geld heeft om uit te geven verwijst Kelton naar het rijk der fabelen. In werkelijkheid is het precies andersom. Niet de belastingbetaler, maar de staat financiert de overheidsuitgaven. Pas daarna kan de fiscus innen.”

“Zelfs voor de Senaatsleden in de Amerikaanse begrotingscommissie is dit moeilijk te bevatten, zo blijkt uit een anekdote uit The Deficit Myth. Stel je voor dat jullie een toverstafje hadden, hield Kelton hen voor, waarmee je alle staatsschuld in één klap kunt wegtoveren. Zouden jullie dat doen? Natuurlijk, zei iedereen, wie wil nou geen schulden aflossen? Kelton zette het gedachte-experiment voort. En wie zou datzelfde toverstafje gebruiken om alle Amerikaanse staatsobligaties te laten verdwijnen? Niemand. Dat zou toch kapitaalvernietiging zijn? ‘Ik vond het fascinerend!’ schrijft Kelton. ‘Deze mensen zaten in een commissie die letterlijk is opgericht om zich over de staatsbegroting te buigen, en niet één van hen had de truc door.’ Want de truc is natuurlijk dat wat schuld heet voor de staat beleggingen zijn voor de private sector. Oftewel: de een z’n tekort is de ander z’n spaargeld.” >>>

Het land wordt kapot geregeerd

In de uitvoering van beleid komt pas echt aan het licht hoe competent het bestuur is, afgemeten aan de normen van integriteit, inhoudelijke kennis en verantwoordelijkheidsbesef. De oorzaak van de klachten over falende publieke dienstverlening moeten gezocht worden in het fenomeen van de bedrijfsmatige overheid. Managers met hun eigen normenpatroon bepalen sterker dan vroeger de gang van zaken op de werkvloer, niet de ambtenaren die oog in oog met de burgers staan en weten wat hun noden zijn. De zeggenschap over de uitvoering van beleid is, met andere woorden, verschoven naar degenen met verstand van procesmanagement, controlemethodes en prestatiemetingen. Het normatief universum is dus dat van de kostenefficiency, niet dat van de dienstbaarheid.

De toeslagenaffaire is geen incident, maar een symptoom van een falende en dwalende rechtsorde, waarin de wetgever de wil om daadkrachtig beleid te voeren zo sterk laat prevaleren dat hij het recht uit het oog verliest. In dit geval voelde de Belastingdienst zich door de wet tegen fraude met de kinderopvangtoeslag gelegitimeerd om duizenden mensen zonder sluitend bewijs van malversaties te beschuldigen en financieel kaal te plukken.

Bij de volksvertegenwoordiging heerst onvoldoende het besef dat wetgeven ook het vormgeven van recht betekent. Aharon Barak schrijft In The Judge in a Democracy over ‘het normatieve universum van een democratie’: normen als goede trouw, rechtvaardigheid, redelijkheid, mensenrechten, die je in wetgeving moet kunnen terugvinden. >>>

Gronings goud

Op 29 maart 2018 staat voor de camera van Nieuwsuur staat de minister van economische zaken. Zijn zwarte stift piept over het papier van de flip-over. Met een paar steekwoorden en getalletjes legt Eric Wiebes aan Nederland uit hoe hij de gaskraan dicht zal draaien. Er zijn weken van intensief overleg met zijn collega’s in het kabinet aan voorafgegaan. Hij heeft hen ervan moeten overtuigen dat het geen doen meer is. De wijze waarop opeenvolgende kabinetten met de veiligheid van de Groningers hebben gesold, is ontluisterend. Het Groningse vertrouwen is zwaar geschonden. >>>

De Boerenrepubliek

Boeren hebben rechten en burgers plichten, “we wonen in een Boerenrepubliek”. Landbouw is sinds de jaren zestig overwegend in christelijke handen. Maar socialisten drukten en drukken een grote stempel: van Sicco Mansholt – minister van 1945 tot 1958 en Europees commissaris van 1958 tot 1973 – tot Europees vicevoorzitter Frans Timmermans -‘biologische landbouw’-. En recent ook door BNNVARA met een Zembla over De uitgeputte bodem; en nu in een vierdelige serie >>>

Een stalinistische cultuur

Alfred Kleinknecht zag zijn collega’s op de voorste rij al wel onrustig heen en weer wippen. Hij was de rest van de dag druk met gasten die over waren uit Duitsland en dus was hem de omvang van de commotie ontgaan. Zijn inaugurale rede van die middag van 26 september 1994 op de Vrije Universiteit in Amsterdam haalde het Achtuurjournaal en de opening van de grote kranten. Academici dromen van een aandacht van die proporties, maar dit was niet hoe Kleinknecht het zich had voorgesteld: de toon was op z’n zachtst gezegd niet positief. Frank van Empel schreef in NRC Handelsblad: ‘Is Kleinknecht een nit wit of zijn politici bang?’ De professor was na deze toespraak volgens de journalist in Den Haag tot ‘persona non grata’ verklaard. ‘De hele top van Nederland viel over Kleinknecht heen.’ 

Dat bleek. Toenmalig minister van Sociale Zaken Ad Melkert (PVDA) noemde zijn ideeën ‘desastreus’, president van De Nederlandsche Bank Wim Duisenberg sneerde dat ‘Kleinknecht nog lang geen grootmeester is’, oud-minister van Sociale Zaken Bert de Vries wilde er geen woorden aan vuil maken, dat zou ‘te veel eer’ zijn voor Kleinknecht. VNO-voorzitter Alexander Rinnooy Kan was als enige wel bereid het debat aan te gaan met Kleinknecht, maar hij werd op het laatste moment teruggefloten door zijn bestuur. >>>

Land van genoegzaamheid

Ongekend onrecht. De Nationale Ombudsman noemde de toeslagenaffaire ‘het ergste overheidsfalen dat ik ooit heb gezien’. Hoe is dat mogelijk in een land waar het een algemene wijsheid is dat onze overheid tot de beste van de wereld hoort?

Waar alle affaires en schandalen niet toe leidden, lijkt wel in gang te worden gezet door het coronavirus: het besef dat Nederland een probleem heeft met zijn overheid. ‘Wie meende dat de Nederlandse overheid zichzelf voorbeeldig heeft georganiseerd, is onderhand wel van die illusie beroofd’, opende de Volkskrant bijvoorbeeld onlangs de zaterdagkrant, onder de kop ‘Land van misplaatste zelfgenoegzaamheid zakt voor elke stresstest’. >>>

Lale Gül

Het is heel erg hypocriet als je jezelf wel als slachtoffer ziet van ongelijkheid, maar je geen solidariteit kunt opbrengen voor een vrouw die met ongelijkheid te maken heeft en het is nogal ironisch dat de reacties uit de Turks-islamitische gemeenschap het verhaal van Lale Gül grotendeels bevestigen. >>>

Interview met Lale: over de onvrijheden van Turks-Nederlandse vrouwen | Buitenhof >>>

Klasse is alles bepalend

Bij het naderen van de verkiezingen is het leerzaam nog eens het essay van Anouk Kootstra te lezen dat begint met een zin over een courgette. „Mijn eerste courgette at ik in september 2005”, zo begint het essay ‘Een jas die past’. De auteur, gepromoveerd politicoloog, kreeg er in 2020 de Joost Zwagerman Essayprijs voor.

Het stuk gaat over klasse. Dat is een onderwerp waarover in Nederland weinig wordt gesproken, althans niet op een emotioneel nuchtere manier, en het is dus wel eens prettig een onbevangen verslag te lezen. Kootstra beschrijft hoe ze als net aangekomen student, afkomstig uit een laagopgeleid milieu, bij studiegenoten gaat eten. „Er werd pasta gekookt en behalve de courgette waren ook de penne, pesto en parmezaanse kaas nieuw.”

Van daaruit verandert de wereld van de studente snel. Ze krijgt minder behoefte aan suiker en zout. Ze ontdekt wat de dominante cultuur van de hogeropgeleiden voorschrijft op het gebied van kleding, vakantiebestemmingen, taalgebruik, woninginrichting, keuze voor voornamen. >>>

Krimp verslaat de Grote Depressie én de kredietcrisis

Het is een even gedenkwaardig als naargeestig rijtje: in 1931, in het beginstadium van de Grote Depressie, kromp de Nederlandse economie met 3,6 procent. Dat record in vredestijd hield bijna tachtig jaar stand, tot de kredietcrisis er een eind aan maakte. In 2009 kromp de economie met liefst 3,7 procent. Voor ondernemers leek het toen alsof de bedrijvigheid tegen een muur tot stilstand was gekomen. Elf jaar later is dat record opnieuw aan diggelen. De coronacrisis heeft geleid tot een economische krimp van 3,8 procent in 2020, berichtte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag.

De eerste calculaties over het gehele economische jaar laten een ravage zien. De toegevoegde waarde – wat er verdiend wordt – in de verschillende bedrijfstakken heeft een ongekende klap gekregen door het virus, het gedrag van mensen en de maatregelen die zijn genomen. Handel, energie, landbouw en vastgoed wisten er nog een klein plusje uit te persen. Maar in de horeca werd ruim 40 procent minder verdiend dan in 2019. De culturele en recreatieve sector moest het met een kwart minder doen. Vervoer leverde een zesde minder op. Zelfs de gezondheidszorg kreeg een klap. De coronazorg was, en is, ongekend intensief. Maar het uitstel van afspraken en behandelingen voor andere aandoeningen zorgde alsnog voor een daling van de productie met ruim 5 procent. >>>

Het neoliberalisme leidt tot een stuurloze samenleving

Iemand die door omstandigheden gedwongen wordt om in die mooie, creatieve ruimte van haar te verblijven wordt namelijk als dat lang genoeg voortduurt hartstikke gestoord. Iedere therapeut weet: creativiteit en reflectie hebben zeer duistere schaduwzijden in de vorm van waandenken en obsessies. Misschien moet je zeggen: het kunnen genieten van je eenzaamheid is een voorrecht, een privilege. Slobs boek is een prachtige ode aan het alleen-zijn, maar het geeft ons niet het nodige gereedschap om na te denken over de vervreemding die hoort bij eenzaamheid.

Noreena Hertz geeft ons dat gereedschap. Zij is als hoogleraar economie verbonden aan University College London. In haar De eenzame eeuw wijst zij naar de structurele veranderingen die hebben geleid tot onze vereenzamende samenlevingen. Hertz benadert het onderwerp door een veelzijdige bril. Ik weet niet precies hoe je haar boek zou moeten classificeren: historisch-sociologisch-filosofisch? Interdisciplinair, in elk geval. >>>

Beleggers kopen nu en masse de EUro

De euro is in opmars als reservemunt, naast de dollar en de Chinese renminbi. Internationale centrale banken staan in de rij om de groeiende hoeveelheid EU-schuld op te kopen, merkt de Nederlander Kalin Anev Janse van het Europese noodfonds ESM. Grote beleggers zien dat Europa werkt.

Het is een onwaarschijnlijke winnaar van de coronacrisis: de euro. De gemeenschappelijke Europese munt heeft de grootste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog niet alleen overleefd, maar lijkt er ook sterker uit te komen.

In elk geval is er grote vraag van internationale beleggers naar obligaties in euro’s. „En masse kopen ze nu de euro”, zegt Kalin Anev Janse in een videogesprek. De Nederlander (38) is financieel directeur van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), een noodfonds met een nog beschikbare leencapaciteit van 410 miljard euro, dat onder meer Griekenland en Spanje door de eurocrisis heen hielp. >>>

De stad is een grandioze uitvinding

In veertien stadsgeschiedenissen – van het Mesopotamische Uruk tot het Nigeriaanse Lagos – snijdt de Britse historicus Ben Wilson veel thema’s aan, zoals badcultuur, prostitutie, horeca, maar bovenal de stedeling.

Toen de Russische oorlogscorrespondent Vasili Grossman op 17 januari 1945 met het Rode Leger aankwam in Warschau moest hij een flink stuk klimmen. ‘Voor het eerst in mijn leven’, zei hij ‘ben ik via een brandladder een stad binnengekomen’. De nazi’s hadden de Poolse hoofdstad vrijwel met de grond gelijk gemaakt. Voor de oorlog al hadden ze plannen om van Warschau een modelstad te maken voor 130.000 arische Duitsers, met ‘middeleeuwse’ houtskeletbouwhuizen en smalle straatjes in een uitgestrekt parklandschap. Nadat de inwoners op 1 augustus 1944 in opstand kwamen, besloten de nazi’s Warschau inderdaad van de kaart te vegen. In januari 1945 was 93 procent van de stad verdwenen. Ook Duitse steden hadden het zwaar te verduren in de Tweede Wereldoorlog – de Britse luchtmaarschalk Arthur Harris geloofde dat hij het moreel van de burgerbevolking kon breken middels tapijtbombardementen. Hamburg werd voor 61 procent verwoest. Maar de stad krabbelde al snel weer op. ‘Het apocalyptische stadslandschap van Hamburg was voor verkenningsvliegtuigen duidelijk waarneembaar, maar op de grond heerste er in de stad, ongezien, een grote bedrijvigheid’, schrijft de Britse historicus Ben Wilson in Metropolis. >>>

Amerika’s laatste kans

In 1933, toen Franklin Delano Roosevelt werd beëdigd als president van de Verenigde Staten, vroeg hij in zijn inaugurele rede om een mandaat ‘om oorlog te voeren tegen de crisis, zo groot als de macht die me zou worden gegeven als we zouden zijn binnengevallen door een buitenlandse vijand’. In ruil voor verregaande uitvoerende macht beloofde ‘FDR’ een ‘New Deal voor het Amerikaanse volk’. Die woorden waren het startschot voor honderd dagen waarin een golf van nieuw beleid en investeringen Amerika uit de Grote Depressie trok, economie en staat transformeerde en, zo concludeert de journalist Jonathan Alter die in 2006 The Defining Moment: FDR’s First 100 Days schreef, waarschijnlijk ook de democratie redde. De New Deal was een antwoord op de verleiding van totalitaire ideologieën die wortel schoten in verarmde democratieën in de jaren dertig. Roosevelt stelde de liberale staat veilig door te laten zien dat die kon functioneren in crisistijd.

Behalve een opgekrabbeld Amerika liet de New Deal nog iets na. Sindsdien gelden ‘de eerste honderd dagen’ als de meetlat voor iedere nieuwe Amerikaanse president. In die korte periode, waarin de gunstige combinatie van de gedrevenheid van een nieuwkomer, het voordeel van de twijfel en de afwezigheid van naderende verkiezingen het stevigst is, moet het gebeuren. Joe Biden, met bijna een halve eeuw aan Washington-ervaring op zak, beseft dit, zo blijkt uit zijn expliciete referenties aan de honderd-dagen-horizon. >>>

Kamer moet eindelijk eens in de spiegel kijken

Door de pet van controleur van het bestuur op te zetten wordt de rol van medewetgever naar de achtergrond geschoven. Als een volksvertegenwoordiger op die medeverantwoordelijkheid wordt gewezen, wordt de aandacht vaak verschoven naar de lacunes in de informatievoorziening van de zijde van het kabinet in de fase van het onderzoek. „Nederland is ziek”, roept een Kamerlid van een partij die steeds tegen elke verzachting van de strenge antifraude wetgeving heeft gestemd. Het is maar een voorbeeld. De grens met hypocrisie wordt zo wel erg dun. Hoofdconclusie van de PoK is dat niet één maar alle drie de staatsmachten „reden hebben om in de spiegel te kijken”. Wat komt daarvan terecht? >>>

How to function in times of uncertainty

Your brain hates uncertainty. But the good news is that you can do something to get to the other side of ambiguity -at least for a little while-.

This has been a year marred by deep and all-encompassing uncertainty. More than three-quarters of a year into a global pandemic, none of us can be sure when – or if – life will go back to normal. We don’t know how, or whether, the world’s economy will bounce back. And in the United States, after one of the most bitter political contests in memory, we’re not entirely sure who’s been elected president.

In short, there’s very little we can be certain about, and that can feed a lot of fear. The brain, after all, is designed to react negatively to uncertainty. Evolutionarily speaking, the more information we have at our disposal, the safer we feel, especially when it’s information about something that poses a threat to our wellbeing.

“We’re wired to worry,” says Margaret Cochran, a psychotherapist based in San Jose, California. “It’s a survival mechanism; our brains have not evolved much over the last 10,000 years, and we still need to remember where the tiger is more than we need to remember where the blueberries are.” >>>

 

The American Abyss

America will not survive the big lie just because a liar is separated from power. It will need a thoughtful repluralization of media and a commitment to facts as a public good. The racism structured into every aspect of the coup attempt is a call to heed our own history. Serious attention to the past helps us to see risks but also suggests future possibility. We cannot be a democratic republic if we tell lies about race, big or small. Democracy is not about minimizing the vote nor ignoring it, neither a matter of gaming nor of breaking a system, but of accepting the equality of others, heeding their voices and counting their votes. In this sense, the responsibility for Trump’s push to overturn an election must be shared by a very large number of Republican members of Congress. Rather than contradict Trump from the beginning, they allowed his electoral fiction to flourish. They had different reasons for doing so. One group of Republicans is concerned above all with gaming the system to maintain power, taking full advantage of constitutional obscurities, gerrymandering and dark money to win elections with a minority of motivated voters. They have no interest in the collapse of the peculiar form of representation that allows their minority party disproportionate control of government. The most important among them, Mitch McConnell, indulged Trump’s lie while making no comment on its consequences. >>>

De rechtsstaat verdwijnt … waar data verschijnt

De Tweede Kamer heeft onopgemerkt een nieuwe datawet goedgekeurd, de Wet Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden. “Dat de Tweede Kamer deze vergaande wet -vol data- en uitvoeringsrisico’s- aanvaardt op de dag dat ze haar bevindingen over de kinderopvangtoeslagenaffaire presenteert, is zorgelijk”, schreef D66-parlementariër Kees Verhoeven op Twitter.

Het is zorgelijk dat de nieuwe wet de overheid de vrije hand geeft: ze mag alle gegevens uit publieke en private bronnen aan elkaar koppelen. Eigenlijk moet een wet het specifieke doel noemen waartoe ze bevoegdheden aan overheden verleent, maar van zo’n doelbinding is hier nauwelijks sprake.

De Raad van State was eerder dan ook uitermate negatief over het wetsvoorstel. De wet belooft weliswaar dat aan de toepassing later grenzen worden gesteld, in lagere wetgeving, maar dat gaat dan buiten het parlement om en druist daarmee in tegen de Grondwet. De Raad van State had bovendien geadviseerd de boel op te knippen en een aparte wet te maken voor ieder samenwerkingsverband, zodat controle erop mogelijk is. Dat is er niet.

Scroll to Top