Fossiele bestuurders

Investico ontrafelde voor De Groene Amsterdammer, Trouw en Vers Beton het fossiele optimisme van de Nederlandse havens. We onderzochten de businesscases voor de Tweede Maasvlakte, Zeesluis IJmuiden en Zeesluis Terneuzen: de grootste rijksprojecten voor vaarwegen van de afgelopen twintig jaar. Ook voor toekomstige investeringen gingen wij na op welke toekomst zij rekenen. Daaruit blijkt dat het fossiele groeidenken diep verankerd zit in de hoofden van havendirecteuren, wethouders en ministers. De toekomstscenario’s die dit soort investeringen onderbouwen negeren tot op de dag van vandaag de klimaatdoelen. >>>

What makes you happy

Many of us work far too hard at jobs with people we don’t like -not a likely path to happiness. Dr. MacKerron and the economist Alex Bryson found that work is the second-most-miserable activity; of 40 activities, only being sick in bed makes people less happy than working. The economist Steven Levitt found that when people are uncertain whether to quit a job, they can be nudged to quit. And when they quit, they report increased happiness months later.

People get a big happiness boost from being with a romantic partner or friends. Weather plays only a small role in happiness, except that people get a hearty mood boost on extraordinary sunny days. People are consistently happier when they are out in nature, particularly near a body of water and particularly when the scenery is beautiful. >>>

De 3e Wereldoorlog is al begonnen

Het kwaad heeft zich duidelijk ontmaskerd in de vorm van dit Russische nazisme, aangevoerd door Poetin. Maar het gaat niet alleen om Poetin. Ook de Russische maatschappij accepteert het geweld en de wreedheden die ze uitvoeren in Oekraïne.

Anders dan Duitsland heeft Rusland zichzelf nooit verschoond van z’n totalitaire regime. Al tachtig jaar lang kunnen de Russische veiligheidsdiensten -toen KGB, nu FSB- ongestraft miljoenen mensen bestelen, vermoorden en verkrachten. En nu zijn ze aan de macht, met Poetin aan het hoofd. We hebben het hier over het grootste land ter wereld, dat ons allemaal meesleurt in een allesvernietigende oorlog. >>>

Komt er een kernoorlog?

In zijn boek The ‘Limits of Safety’ toont Sagan aan dat het beheer en gebruik van nucleaire wapens -een activiteit die foutloos zou moeten zijn- bol staat en stond van zogenaamde ‘normal accidents’: foutjes gebeuren altijd en kunnen via kettingreacties veel grotere fouten veroorzaken. Zoals de vernietiging van de mensheid.

Sagan documenteerde een hele rits aan bijna-ongelukken -‘close calls’- met kernwapens. Zo zagen bewakers van een vliegbasis een beer aan voor een indringer. Op een andere vliegbasis ging daarom het alarm af, ‘de oorlog is begonnen!’ Piloten raceten naar hun bommenwerpers en werden pas op de startbaan tegengehouden. >>>

Amerikanen die ons de oorlog inrommelen?

Volgens de officiële Russische propaganda zijn de Amerikanen en de NAVO de agressors in Oekraïne. Zíj vallen Rusland aan, hoor je dagelijks in Russische talkshows. Rusland is het slachtoffer van Amerikaanse imperialisme – niet andersom.

Maar dat mensen die niets ophebben met Poetin zulke onzin ook verkopen, is wél vreemd. Het is namelijk onzin. Het beeld dat de Amerikanen ons een oorlog met Rusland inrommelen, vertellen Europese betrokkenen, klopt van geen kanten. Sommige landen in Centraal-Europa, zoals de Baltische landen en Polen, zijn meer gung-ho dan de Amerikanen. Zij zijn het die steeds beginnen over het instellen van no-flyzones boven Oekraïne. >>>

Obscure familiegeschiedenissen

Dit boek gaat over vijf ondernemersfamilies die hun imperium uitbreidden dankzij, of te danken hebben aan, grootschalige collaboratie met de nazi’s:

de families Quandt, Flick, Von Finck, Porsche-Piëch en Oetker.

Ze verdienden een fortuin met grootschalige wapenproductie en door het opkopen van Joodse ondernemingen tegen spotprijzen toen die aan de nieuwe naziwetgeving werden onderworpen. ‘Arisering’, heet het eufemistisch, maar ‘onteigening’ is een beter woord. In hun fabrieken werden vervolgens dwangarbeiders afkomstig uit heel Europa onder mensonterende omstandigheden te werk gesteld. Duizenden mensen kwamen daarbij om het leven.

Deze familiedynastieën zijn anno 2022 vele miljarden waard. De -klein-zonen en -dochters zijn nu de grootaandeelhouders van grote Europese bedrijven, zoals BMW, Porsche, Volkswagen en Dr. Oetker. Er zijn talrijke stichtingen, hoofdkantoren en zelfs mediaprijzen vernoemd naar de oorlogsmisdadigers van toen. >>>

Het alledaagse waar het kwaad in schuilt

Uit naam van het recht steunen bedrijven sancties tegen de agressor, maar vragen ondertussen bij het ministerie of zij daar geen uitzondering op mogen zijn. Dat ministerie steunt de sancties ook, maar slaagt er ondertussen matig in ze uit te voeren. Er staan praktische bezwaren in de weg en soms, jawel, ook wetten.

Die zijn nog maar kort geleden ingeroepen om een prettig vestigingsklimaat te scheppen voor het geld van die agressor, waarvan we ook toen al wisten dat het dievengeld was. Nu we met een nieuw oog vaststellen wat er niet mag, blijkt dat we vastzitten aan regels en routines die zich voordoen als het recht, maar net de geest daarvan ontberen. De banaliteit van het kwaad.>>>

America’s Road to the Ukraine War

Under pressure from the United States, Ukraine had reached an agreement to destroy its nuclear arsenal. President Bill Clinton heralded the pact as “a hopeful and historic breakthrough” to improve global security. But Ukraine’s leader, President Leonid Kuchma, warned that it would make his fledgling country more vulnerable.

If tomorrow, Russia goes into Crimea, no one will raise an eyebrow,” he said that year.

At the time, Moscow was already goading a separatist movement in Crimea, even as Mr. Clinton predicted that Ukraine would become a major European power. >>>

De mist van de ‘geopolitieke realist’

Poetin heeft een punt. Dat hoor je regelmatig in commentaar op de oorlog in Oe-kraïne. “Experts” in de internationale betrekkingen als Rob de Wijk en Laurien Crump zeiden recent de Russische president best te begrijpen. Ze menen dat Poetin uit de tent is gelokt door de Amerikanen. Die legden de afgelopen decennia weinig gevoel aan de dag voor het Russische verlangen naar veiligheid. Ze boden voormalige lidstaten van de Sovjet-Unie het NAVO-lidmaatschap aan. In 2008 maakte het Kremlin al duidelijk dat het daar nerveus van werd met een oorlog tegen Georgië. Dat Oekraïne nu de pineut is, is in deze redenering logisch. Zelensky kan beter inbinden, want vroeg of laat haalt Rusland toch wel waar het recht op heeft. >>>

Authoritarian systems are low-information systems

Moscow and Beijing find themselves suddenly contending with much more powerful and relentless forces and systems than they ever anticipated. And the battles are exposing -to the whole world and to their own people- the weaknesses of their own systems. So much so that the world now has to worry about instability in both countries. >>>

Beschamend

De oogst van twee maanden ontzetting en solidariteit in Den Haag is het blokkeren van één procent van het Russische geld, iets wat richting criminele nalatigheid gaat. Een blokkade van Russische schepen: dat moest ‘wel EU-breed gebeuren’ vond Rutte – niet weer het braafste jongetje van de klas zijn. Gas- en olieboycot: te vroeg, en trouwens, anders koopt iemand anders het wel. Naar Oekraïne, dat fysiek vecht voor de internationale orde die Nederland zo belangrijk zegt te vinden, stuurde Den Haag 35 miljoen euro aan militaire steun –plus dertig miljoen die Nederland declareerde bij de EU-: twee euro per Nederlander – … beschamend. >>>

Het begin van alles

Het beeld van de oermens als dommig dier is dus een mythe. Een van de eigenschappen waarin wij mensen ons onderscheiden van dieren, is dat dieren alleen produceren wat ze nodig hebben, en wij méér. Mensen zijn altijd ‘wezens van overvloed’ geweest en dat maakt ons de creatiefste – en destructiefste – diersoort van allemaal. ‘Heersende klassen zijn eenvoudigweg diegenen die de samenleving zo hebben georganiseerd dat ze het leeuwendeel van dat overschot voor zichzelf kunnen opeisen. >>>

Slaven van de arbeid

Als je zes of zeven dagen per week keihard werkt, als je je plaats in de maatschappelijke pikorde kent zoals die je door Confucius en de Communistische Partij geleerd wordt, als je niet protesteert tegen je baas omdat een ware Chinees zich niet verzet tegen degenen die boven hem zijn gesteld, als je bij alles wat je tegenzit lijdzaam blijft, want “bitterheid eten” is een aloude Chinese deugd, dan kun je dromen dat je eens rijk zult worden. Over die Chinese Droom gaat de magistrale documentaire Ascension. >>>

Om de oorlog in Oekraïne beter te begrijpen …

Om het handelen van Rusland te begrijpen moet je bij Russische schrijvers van nu zijn, zoals Michail Sjisjkin en Maxim Osipov. In hun respectievelijke verhalenbundels De kalligrafielesen De wereld is niet stuk te krijgen laten zij zien dat het Rusland van Poetin een logisch uitvloeisel is van de Sovjet-Unie, waar jonge mensen leugens als waarheid werden gepresenteerd, waardoor ze moreel werden gecorrumpeerd. Van zulke praktijken laat de in het Nederlands schrijvende, maar in de Sovjet-Unie opgegroeide Sana Valiulina in haar roman Kinderen van Brezjnev de ontluisterende gevolgen zien. Zo komt er een jongen in voor, die van een angstig kind langzamerhand verandert in een ambitieuze, cynische sadist. In hem herken je moeiteloos iemand als Vladimir Poetin. >>>

The Stalinisation of Russia

The truth is sinking in that, by attacking Ukraine, Mr Putin has committed a catastrophic error. He has wrecked the reputation of Russia’s supposedly formidable armed forces, which have proved tactically inept against a smaller, worse-armed but motivated opponent. Russia has lost mountains of equipment and endured thousands of casualties, almost as many in two weeks as America has suffered in Iraq since it invaded in 2003. >>>

Rusland’s mythe

De meest schrijnende Kremlin-agressie in Europa was het ‘duivelspact’ van Molotov en Ribbentrop (1939) waarmee Stalin en Hitler grote delen van Oost-Europa verdeelden. Gesteund door dit niet-aanvalsverdrag (vrede nietwaar) kon het Rode Leger aan het begin van de Tweede Wereldoorlog het oostelijk deel van Polen, het huidige Belarus, de Oekraïense regio’s Wolynië en Galicië plus Boekovina en Bessarabië (weer) onder de voet lopen. Kort daarna attaqueerde het Finland. >>>

Lenin verdween uit Kramatorsk

Lange tijd bestond het carrièrepad voor de jeugd van Kramatorsk uit drie opties: de fabriek of de mijnen, crimineel worden, óf migreren naar een plek met gunstiger perspectieven. „Er was hier voor jongeren echt niets te doen, dus dronken we bier in de portieken en deden we alles wat verboden was”, grijnst Jevgeni Boikov. Met zijn hoodie met antifascistische opdruk en een tatoeage van een berglandschap in zijn hals onderscheidt de 26-jarige jongerenwerker zich nauwelijks van leeftijdgenoten in beter gesitueerde steden van Europa. Ook zijn vriend en collega Arthur Voltsjenkov heeft met zijn gesoigneerde uiterlijk weinig weg van een fabrieksarbeider – of een crimineel. >>>

Van Stalin naar Poetin

Gannoesjkina is een van de bekendste mensenrechtenverdedigers van Rusland. In 1990 richtte ze Burgerhulp -Grazjdanskoje Sodeistvije- op, een organisatie die migranten, vluchtelingen en politiek-vervolgden in Rusland bijstaat in hun moeilijke strijd voor rechten en papieren. Eind jaren tachtig was ze ook betrokken bij de oprichting van mensenrechtenorganisatie Memorial, samen met de Russische kernfysicus en dissident Andrej Sacharov. Al 33 jaar zet Memorial zich in voor de nagedachtenis van de miljoenen slachtoffers van de Sovjet-terreur – en voor Russen die door de regering-Poetin in het nauw worden gedreven. Beide organisaties zijn een begrip in Rusland, als schaarse plekken waar burgers in nood worden gehoord. Zowel Memorial als Burgerhulp is door de Russische overheid als ‘buitenlands agent’ aangemerkt wegens subsidies die zij ontvingen van buitenlandse donoren. Deze maand vecht Memorial in de rechtbank van Moskou tegen gedwongen sluiting. >>>

Xi Jinping’s lange mars

Een van de meest interessante bronnen over Xi als persoon is een Amerikaanse hoogleraar politicologie van Chinese afkomst. Deze man leerde Xi kennen aan het eind van diens tienerjaren en ging vervolgens zo’n vijftien jaar – tussen 1972 en 1987 – met hem om. Dat was de tijd dat Xi bezig was zich omhoog te vechten binnen de CPC. De naam van de hoogleraar is nooit bekendgemaakt, maar we weten hoe hij Xi karakteriseerde omdat de gesprekken daarover, die hij in de periode 2007-2009 voerde met een medewerker van de politieke afdeling van de Amerikaanse ambassade in Beijing, later uitlekten via Wikileaks.

In die gesprekken, blijkt nu, heeft de hoogleraar de latere koers van Xi al voorspeld. Zo zou hij altijd al hebben gewalgd van corruptie en een diepe afkeer hebben van de alomvattende commercialisering van de Chinese maatschappij. >>>

Onze markt-identiteit

We hebben een systeem waar de markt onze identiteit aanbiedt: via branding, via reclames. We kunnen zeggen: ik ben die soort man, die soort vrouw; dit zijn mijn aspiraties. We zijn daardoor leesbaar voor andere mensen. Maar in tegenstelling tot geboorte of stand is het een heel dunne, breekbare identiteit. Ik denk dat een maatschappij die geen gezamenlijk project meer heeft, niet voldoende biedt om deze individualistische identiteiten samen te houden. Die houdt dan op een maatschappij te zijn, en wordt gewoon een hele hoop mensen die op een plek leven. Maar ik denk dat een nieuw gemeenschappelijk project voor onze neus ligt: een diepgaande, groene transformatie. Niet om een nieuwe samenleving te scheppen, maar om te doen wat noodzakelijk is. >>>

Is Nederland is veiliger dan ooit?

Ja, er is veel minder geweld. De statistieken, die eeuwen teruggaan, laten zien dat we nu op het laagste punt in de menselijke geschiedenis zitten. Dat neemt niet weg dat het in andere delen van de wereld, kijk naar El Salvador of Zuid-Afrika, extreem gewelddadig is. Maar nog steeds, in het grotere geheel, is het tot een laag cijfer gedaald. Dat is de veiligheidsparadox.

‘Onze gevoeligheid voor geweld is extreem toegenomen. En daar moeten we met een kritische blik naar kijken. Het oprekken van een bepaald fenomeen maakt dat het maatregelen gaat legitimeren. We moeten voorzichtig zijn met het oprekken van de begrippen veiligheid en onveiligheid, en daarmee wat er allemaal nodig is om het te garanderen>>>

Eindigheid

Roy Scranton wordt een onheilsprofeet genoemd, maar volgens hem is pessimisme juist nuttig. Wie ervan uitgaat dat onze wereld geen toekomst heeft, wordt gedwongen om iets te doen aan de onrechtvaardigheid van nu. We moeten ook leren om los te laten – het ego, een rooskleurige toekomst, zekerheid, stabiliteit. En dat is niet alleen iets wat we zelf moeten leren, maar vooral ook onze kinderen. ‘We moeten onze kinderen helpen om veerkrachtig te zijn en in staat om de verandering te accepteren en te verwelkomen’, zegt Scranton. Hij propageert een soort boeddhistische begrenzing van het ego. ‘Een gevoel van afstandelijkheid gecombineerd met engagement vol compassie. >>>

Toch kernenergie?

In 1955 organiseerden de VN de conferentie Atoms for Peace. In die jaren was de euforie over de mogelijkheden van kernenergie algemeen. Een energiebron die poolkappen zou doen smelten en woestijnen vruchtbaar kon maken en ‘die de weg zou openen naar een nieuw paradijs, aldus Albert Einstein. Die uitspraak stond instemmend geciteerd in de catalogus van Het atoom, een tentoonstelling in 1957 over de geschiedenis van de energieopwekking, georganiseerd door het Nederlandse bedrijfsleven. In de tentoonstellingsruimte op Schiphol stond zelfs een heuse kernreactor. De eerste van Nederland. Hij werd feestelijk in werking gesteld door minister Cals, die in het reactorvat kijkend ‘een blauwe gloed’ ontwaarde als ‘een licht dat ongeziene verten voor ons opent’. >>>

Maar die natuur?

De klimaatcrisis is en wordt vooral veroorzaakt door machtige, hebzuchtige en gewelddadige mannen. Volgens de Indiase auteur en filosoof Vandana Shiva zijn de vernietiging van de natuur en de marginalisering van vrouwen met elkaar verbonden. >>>

Je kijkt nooit meer hetzelfde naar een blikje cola

Lea Ypi groeide op in het communistische Albanië, een land dat onder dictator Enver Hoxha nog veel geïsoleerder was dan de communistische landen eromheen. Het land onderging een lakmoesproef van socialisme in zijn meest extreme vorm. Cola was als imperialistische kapitalistische propaganda uiteraard uit den boze, maar een zeldzame toerist gooide zo’n blikje nog wel eens in een prullenbak. Als je het vervolgens te pakken kreeg, was het een heuse schat. >>>

Rijken denken alleen maar aan meer geld

Hun angst is dat wat er op hun bankrekening staat niet genoeg is, nooit genoeg is. Zelfs miljardairs willen hun fortuin koste wat kost laten groeien, al dan niet met zeer agressieve tactieken. Uit Amerikaans onderzoek onder 175 rijke families, met een gemiddeld vermogen van 45 miljoen dollar, bleek dat een meerderheid zich pas financieel veilig zou voelen als hun vermogen een derde groter was. Door allerlei trucjes betalen superrijken al veel minder belasting, waardoor ze ook nog eens geld onttrekken aan publieke voorzieningen en rijke mensen hebben korte lijntjes naar de politiek, waardoor ze hun zegje hebben in het beleid en ze bijvoorbeeld belastingverhogingen kunnen tegenhouden. >>>

Willem van Oranje

Het gegeven dat Oranje zijn eigen belangen nastreefde, zich vrijwel nooit duidelijk uitsprak over zijn bedoelingen en niet te beroerd was om nepnieuws te verspreiden, weten we nog niet wat nu eigenlijk zijn rol in de Opstand was. Hoe werd hij er het boegbeeld van? Welke invloed had hij op de gebeurtenissen? Hoe populair was hij indertijd, en welke weerstanden riep hij op? Hoe oprecht waren zijn liefde voor de Nederlanden en zijn pleidooi voor religieuze verdraagzaamheid? Wat geloofde hij eigenlijk zelf? Wat waren zijn ambities, en waarom koos hij soms voor bondgenootschappen die allesbehalve voor de hand lagen? >>>

Weimarrepubliek had Hitler kunnen weerstaan

De Weimarrepubliek, de eerste democratische staatsvorm op Duitse bodem, was ondanks al die tegenslagen een behoorlijk succes . Dat is dan ook het thema van De Weimarrepubliek 1918-1933. Over de kwetsbaarheid van de democratie van de Leidse historicus en Duitslandkenner Patrick Dassen. Gezien de huidige mondiale chaos is het een hoogst actueel boek, dat leest als een voortreffelijk geschreven politieke thriller, gebaseerd op een berg aan nieuw historisch onderzoek, dagboeken, brieven en de Abelpapers, een Amerikaans sociologisch onderzoek uit 1934 naar de beweegredenen van nazi-partijleden van het eerste uur die hoopten op een herboren Duitsland waar sociale gelijkheid heerste. >>>

Hoogmoed en het verval

Een leider van een land is als een ‘teken van een teken’, om met Umberto Eco te spreken. Hij of zij is de manifestatie van het betreffende land op een bepaald moment in de geschiedenis. Het symbool van de geschiedenis van het land, maar ook van het punt waarop die geschiedenis aangeland is. Een teken van tijd en plaats, niet meer, maar ook niet minder. Achter dat teken gaan andere, diepere, tekens schuil – tekens die iets vertellen over het collectieve gevoel dat de sfeer in het land domineert. Maar ook tekens van de diepere geestelijke gesteldheid, van de ziel. >>>

Kernenergie is geen simpele oplossing

In 1946 – een kwart eeuw voor de anti-kernenergiebeweging opkwam – schreef Huxley aan zijn broer, Unesco-directeur Julian Huxley: ‘Het is overduidelijk dat kernenergie uit uranium, een natuurlijk monopolie, tot agressie gaat leiden, net als olie dat nu in het Midden-Oosten doet. Als sterke staten het hebben geeft het ze meer macht, als zwakke staten het hebben worden ze een aantrekkelijke prooi. De oplossing? Concentreer je op energiebronnen die niet gemonopoliseerd kunnen worden omdat ze overal beschikbaar zijn. Ik begrijp dat de experimentele windturbine in Maine een groot succes is. Aardwarmte, zon en wind zijn minder efficiënt dan kernenergie, maar als we over kosten en baten gaan praten, dan graag alle posten meenemen’. >>>

De conservatieve elite maakte de weg vrij voor de nazi’s

De Weimarrepubliek was behalve de eerste democratie op Duitse bodem ook de bakermat van de moderniteit. Of het nu ging om vernieuwende literatuur van schrijvers als Brecht, Tucholsky, Döblin, Irmgard Keun en de gebroeders Mann, het Bauhaus, de verregaande emancipatie van vrouwen en Joden, de opbouw van de moderne verzorgingsstaat, het gebeurde allemaal in het nieuwe Duitsland. Tegelijkertijd hing er vanaf het begin een donkere wolk boven de jonge republiek. Dat kwam met name door de verloren oorlog, de ineenstorting van het keizerrijk en de verpaupering van de bevolking. In conservatieve kringen wentelden velen zich in nostalgie en rancune. Dat laatste richtte zich vooral tegen de Joden, die in het culturele leven van de republiek een prominente rol speelden. >>>

De moslimsoldaten van Adolf Hitler. >>>

Microsoft-cloud in Middenmeer

Het is sinds kort dat het Amerikaanse techbedrijf vreemde ogen toelaat binnen de Nederlandse datacenters. Er komen weleens audit-teams langs, om voor klanten te controleren of het datacenter aan alle eisen voldoet. Maar voor de buitenwereld moest jarenlang geheim blijven dat deze datacentra überhaupt van Microsoft waren.

Van die geheimzinnigheid heeft de techreus achteraf spijt. Maandagavond krijgen omwonenden voor het eerst tekst en uitleg over de uitbreidingsplannen en slepende vergunningenkwesties. Eigenlijk is dat zes jaar te laat, erkent Microsoft. Elsinga: Toen we hier in 2014 ons eerste datacenter bouwden zagen mensen opeens een groene doos in een weiland staan: zonder telefoonnummer en zonder deurbel. We moeten transparanter zijn. >>>

China heeft geen culturele macht

China is industrieel leider en zal binnenkort de grootste nationale economie zijn, hoewel de VS op economisch vlak nog lang een sterke nummer twee blijven. Maar China mist het overweldigende culturele prestige en de ideologische invloed om allround wereldleider te zijn. Er wordt wel gedacht dat met economisch gewicht andere vormen van macht snel zullen volgen; dat, zoals de marxisten stelden, de economische basis de culturele bovenbouw bepaalt. Betekent dit dat we in Europa binnenkort allemaal Chinees zullen leren, naar Chinese popmuziek zullen luisteren en in de ban van Chinese politieke ideeën zullen raken? Nee. Ik denk dat basis en bovenbouw zelfs langdurig uiteen kunnen lopen – en dat dat in dezen het meest waarschijnlijke scenario is. >>>

Antropoloog James Suzman

Door corona is er meer bewustzijn dat hoe we nu werken niet houdbaar is.

Suzman heeft als antropoloog bijna vijftien jaar veldwerk gedaan bij de Ju/’hoansi. Dat is een bevolkingsgroep in Namibië die tot ver in de twintigste eeuw leefde als jager-verzamelaar. Inmiddels wonen veel van de nog enkele duizenden Ju/’hoansi in modernere nederzettingen. Hun traditionele leefwijze bestaat nog wel, maar staat sterk onder druk.

Volgens Suzman klopt de aanname niet dat het leven in dit soort samenlevingen “naar, bruut en kort” is, zoals filosoof Thomas Hobbes de natuurstaat omschreef. Voordat deze volkeren de afgelopen decennia van hun eigen grond werden verdreven, leefden ze veelal op plekken met meer dan genoeg voedsel. Ze gaan op zoek naar eten als ze honger hebben, in de wetenschap dat het toch wel goed zal komen. Foerageren ging spontaan, als hun maag begint te knorren. Veel jager-verzamelaars konden er, zeker in hun oude leefgebieden, behoorlijk zeker van zijn dat de natuur genoeg zou verschaffen om voldoende te kunnen eten. >>>

Sana Valiulina

Sana Valiulina Ze schreef een essay over haar vader, die in de Goelag belandde omdat hij zich aan de Duitsers overgegeven had.

In het Westen zouden velen hun romantische bril eens moeten afzetten. Vooral zij die roepen dat Rusland altijd ten onrechte van van alles en nog wat wordt beschuldigd en dat iedereen er zoveel geleden heeft. Ze vergeten dat dit lijden door de Russen zelf is veroorzaakt. In de Tweede Wereldoorlog zijn aan Sovjet-zijde misschien wel evenveel slachtoffers door de eigen mensen gemaakt als door de Duitsers, namelijk door verraders, door de KGB, door idiote bevelen van Stalin. En al aan het begin van de oorlog werden in de Sovjet-Unie strafkampen ingericht voor soldaten van het Rode Leger die zich aan de Duitsers hadden overgegeven. Stalin vermoedde toen al dat veel van zijn soldaten genoeg hadden van zijn binnenlandse terreur en zich zouden overgeven zodra ze daartoe de kans kregen. Daarnaast wilde hij zijn eigen strategische onkunde verdoezelen. Terugkerende soldaten werden er massaal opgesloten, zodat ze niet konden vertellen waarom er zulke grote verliezen waren geleden. Eind jaren dertig had Stalin vrijwel de hele legerleiding laten executeren. En toen de oorlog eenmaal begonnen was, werden complete regimenten de dood ingejaagd, soms zelfs zonder wapens. Op terugtrekking stond de doodstraf. De Duitsers wisten niet wat hun overkwam. Ze konden hun tegenstanders moeiteloos neermaaien. Op die manier zijn miljoenen soldaten omgekomen. Om dat te verhullen is het hele verhaal van de teruggekeerde krijgsgevangenen in de doofpot gestopt. >>>