Skip to content

Kwetsbaar Nederland

    Het ver doorgevoerde liberalisme heeft het cement uit de Nederlandse samenleving gezandstraald. We moesten allemaal rationele klanten worden van commerciële en semipublieke diensten. De overheid die het algemeen belang, de normen en waarden, de zorg voor elkaar en het collectief geweten moest vertegenwoordigen hebben we bewust verzwakt. Niet mee bemoeien. De verschillen tussen mensen en hun kansen zijn vergroot. Goed je best doen, pech als het minder goed lukt. >>>

    Het liberalisme is emancipatoir, waarborgt de rechten van het individu, gelooft in vooruitgang. Maar het ontbreekt aan vergezichten voor de samenleving als geheel. >>>

    Rijke boerenlobby laat ons stikken

      In mei 2019, toen de stikstofcrisis het land plotsklaps stilzette, moest de landbouw- en stikstofminister een plan bedenken om de uitstoot terug te dringen en economische activiteit weer mogelijk te maken. Veel pogingen mislukten. De snelheidsverlaging voor autoverkeer had weinig effect. Haar plan voor eiwitarm veevoer verdween na luid boerenprotest weer in de la. En de weinig doelgerichte uitkoop van varkensboeren bleek vooral een geschenk voor de sector zelf, met nauwelijks effect voor de natuur. Om in de tussentijd de vergunningverlening voor bedrijven weer op gang te brengen, ontwierp de minister met de provincies een nieuwe markt waarop ondernemers ‘stikstofrechten’ aan elkaar zouden kunnen verkopen. Daling van uitstoot, zo verzekerde de minister bij de introductie, was het ‘uitgangspunt’. Het tegenovergestelde staat echter te gebeuren, blijkt nu het systeem in bijna alle provincies is ingevoerd. Weinigen hebben het nog door, maar de markt zorgt niet voor een daling, maar maakt juist een reusachtige stijging mogelijk. Met de stikstofmarkt werd een ‘tikkende tijdbom’ van natuurschade gecreëerd. >>>

      Wat het effect is als de boerenlobby dit wint. >>>

      Jan Anker is de baas van Royal A-ware, een zuivelgigant -omzet vorig jaar 2,2 miljard euro, winst 51 miljoen- met tientallen dochterbedrijven in kaassoorten, room, yoghurt … Het eigen vermogen van Royal A-ware stond in 2020 op 120 miljoen euro, waarmee Jan Anker de Quote 500 haalde. Met twee andere landbouwreuzen annex familiebedrijven is A-ware ook actief in het stikstofdebat: zacht op de Haagse relaties, hard op de inhoud. Het zijn de veevoedergigant Royal De Heus, waarvan de eigenaar, de familie De Heus, volgens Quote de vijfde rijkste familie van het land is, met een eigen vermogen van 1,4 miljard euro. En de VanDrie Group, een wereldspeler in mestkalveren. Het eigen vermogen van de familie Van Drie wordt geschat op 1,2 miljard euro. Voor deze agromiljardairs betekent een kleinere veestapel vrijwel zeker krimp van hun vermogen. >>>

      Naast het zaaien van twijfel en het steunen van Agractie financieren deze agromiljardairs ook de website Agri Facts. Follow the Money onthulde begin 2020 dat het niet om een onafhankelijk platform gaat, maar dat het wordt gefinancierd door de agro industrie. Eind 2021 -het stikstofdebat was in volle gang- maakten Royal A-ware, Royal De Heus en de VanDrie Group zelf bekend dat ze de website drie jaar lang jaarlijks met 225.000 euro zouden gaan ondersteunen. >>>

      Denemarken al decennia koploper

        Conversiechecks voor boeren, samenwerking met supermarkten, aanbestedingsprogramma’s voor openbare keukens, een breed politiek draagvlak. De totaalbenadering is de kern van het succesvolle biologische landbouw- en voedselbeleid, zegt Carsten Daugbjerg, hoogleraar landbouw en voedselbeleid aan de Universiteit van Kopenhagen. Hij deed er een studie naar, voor een boek over effectief Scandinavisch beleid. Het Deense beleid leunt op het stimuleren van zowel de vraag- als aanbod, zegt hij. In zijn studie noemt hij dat active market development policy. Ook de Europese Farm-to-Fork-strategie maant lidstaten de markt voor biologische producten te stimuleren. >>>

        Het imperiale sentiment in Rusland

          „Het is heel interessant te zien hoe Poetin omgaat met historische feiten. Hij maakt regelmatig fouten. Zo verwarde hij een paar jaar terug de Grote Noordse Oorlog (1700-1721) met de Zevenjarige oorlog (1756-1763). Dat gebeurt mijn leerlingen ook als ze niet goed opletten. Maar het idee dat het moderne Rusland recht heeft op gebieden die vroeger onder haar gezag vielen, is natuurlijk absurd. Als je zo redeneert zou Poetin naar Mongolië moeten gaan om daar toestemming te vragen voor zijn beleid, zoals de middeleeuwse Russische prinsen deden. Rusland was immers ooit deel van het Mongoolse Rijk. En de Krim werd ooit door Grieken bewoond. Dat tsaren en keizers ooit zo redeneerden is te begrijpen. Maar de president van de Russische Federatie is geen tsaar.” >>>

          De wrange, vermakelijke Russische realiteit

            Terwijl Kessler een heldere analyse van de recente Russische geschiedenis biedt, begeeft de antropologe Eline Helmer (1993) zich in Een Rus als ik tussen de gewone Russen in de provincie. Voor iedereen die langere tijd in Rusland heeft gewoond is haar boek een feest der herkenning. Dankzij haar goede pen en gevoel voor humor moet je regelmatig schaterlachen om wat ze nu weer voor idioots meemaakt. >>>

            De prijs van veevoer

              Ook al zeggen veevoederbedrijven als ‘ForFarmers’ dat ze echt de ontbossing willen stoppen … het is duidelijk dat zij koste wat het kost hun ‘business as usual’ willen voortzetten. Hun brancheorganisaties lobbyen zich drie slagen in de rondte om een sterke Bossenwet tegen te houden. Want onder die wet is het afgelopen met de schimmigheid. Dan moeten de bedrijven aantonen waar precies hún soja, vlees of palmolie vandaan komt. >>>

              ‘Het Westen zou ons bijstaan’

                Poetin lijkt tot de overtuiging gekomen dat de keus voor zijn regime, en daarmee voor Rusland, ‘vechten of ten onder gaan’ is. ‘Voor een deel van de Russische politieke elite en een verrassend groot aantal Russen bieden mythen van nationale overleving in een epische strijd tegen het Westen, en sprookjes van Russisch noodlot en zelfopoffering, nog steeds afdoende bescherming tegen de realiteit van de isolatie van het land en de dreigende catastrofe’, constateerde Zubok onlangs in een tijdschriftartikel. >>>

                De Rozenkruisers

                  Rond 1600, toen katholieken en protestanten in Duitsland elkaar op leven en dood bestreden, aan de vooravond van de Dertigjarige oorlog, was dat een hoopvol, revolutionair geluid. Een uitweg uit de crisis bieden, dat wilden de eerste Rozenkruisers, een groep protestantse vrijdenkers verbonden aan de universiteit van Tübingen. Zij schreven drie manifesten (op de expositie te zien), die tussen 1614 en 1616 in druk verschenen, om de wereld te verbeteren. Het was een spirituele heilsboodschap in donkere tijden, waarbij in 1604 ook nog een onheilspellende nieuwe ster (een ontplofte ster, een supernova) aan de hemel verschenen was. Nadrukkelijk pleitten de Rozenkruisers voor vrede, tolerantie en christelijke naastenliefde – voor iedereen. Als vrijdenkers zagen ze waar starre (religieuze) dogma’s toe leidden: godsdiensttwisten. Liefde en magie was hun antwoord. >>>

                  ‘De heilige natuur’

                    Zou u zeggen dat die Chinezen die zo geïnteresseerd waren in die westerse ideeën en die tegelijkertijd de notie van qi koesterden, mensen waren die logos en mythe wisten te combineren. „Jazeker!” En waren zij de enigen? „Nee, de Grieken konden dat ook. Het is in de moderne wereld dat we logos en mythe zo uit elkaar gehaald hebben.” >>>

                    Twee miljard sterren 

                      De eerste sterrenkaart van Gaia werd in 2016 gepubliceerd. Die was nog niet nauwkeurig en bevatte slechts zo’n twee miljoen sterren. In 2018 kreeg de database een update. Die bestond toen uit gegevens over de bewegingen van 1,3 miljard sterren. In 2020 deelde ESA al een subset van de deze maandag geheel gepubliceerde derde dataset, die bijna twee miljard sterren groot is. >>>

                      Kind weg met het badwater

                        Op almaar jongere leeftijd sorteren we onze kinderen voor. Ouders maken zich zorgen. Wordt mijn kind wel genoeg gestimuleerd? Kan zij haar vriendinnen wel bijhouden? Mag hij wel naar de universiteit? Een recente studie onder tienduizend Amerikaanse scholieren wees uit dat 80 procent ervan overtuigd is dat hun ouders hoge cijfers belangrijker vinden dan vriendelijkheid en compassie. 

                        Ondertussen is er een wijdverbreid gevoel dat we iets kostbaars aan het verliezen zijn. Onze onbevangenheid. Onze speelsheid. Zo staan de bladen vol tips over wat je als ouder kunt doen om je kind en jezelf weerbaarder te maken tegen de prestatiedruk>>>

                        Poetin wil ‘de Grote’ worden

                          Poetins idee dat hij niet alleen de heilige taak, maar ook het recht heeft ‘van oudsher Russische’ gebieden ‘terug te nemen’, toont aan dat voormalige Sovjetrepublieken, zoals de Baltische landen, alle aanleiding hadden bescherming te zoeken bij het Westen. Het roept ook de vraag op of de Navo Poetins revanchistische honger had kunnen stillen met de garantie dat Oekraïne nooit lid zou worden van het bondgenootschap. Gezien zijn obsessie met het imperiale verleden is dat heel onwaarschijnlijk. >>>

                          In Poetins ogen bestaat de wereld uit ‘soevereine staten’ en ‘koloniën’, hoorde Laura Starink. Net als Peter de Grote wil Poetin van Rusland weer een imperium maken, met Oekraïne als ‘kolonie’. >>>

                          Heksen vervolgingen

                            Vooral tussen de 15e en 18e eeuw zijn tienduizenden mensen, waarvan zo’n 85 procent vrouwen, na marteling vermoord omdat ze zich met hekserij zouden bezighouden. Met hekserij wordt ook de naam van de oude Europese natuurreligie aangeduid, waarvan aanhangers door de in die tijd dominante christenen als ketters werden gezien.

                            Omdat mensen niet konden bewijzen dat ze géén heks waren, en omdat verdachten werden aangemoedigd andere ‘heksen’ aan te wijzen, kon er een hysterie ontstaan waarbij tienduizenden onschuldigen op uiterst wrede wijze om het leven zijn gebracht. >>>

                            Een Europese oorlog

                              Ondanks tal van toezeggingen van mensen op allerlei terrein, van de universitaire wereld tot de politiek, om niet zónder Oekraïne óver Oekraïne te praten, worden de gesprekken over de oorlog in Oekraïne geregeld gevoerd zonder Oekraïne-experts. Of, erger nog, met Rusland-experts die met alle plezier de rest van de wereld ‘uitleg’ over Oekraïne willen geven. >>>

                              Ze hebben het conflict nodig

                                Rusland wordt geleid door een kleine groep KGB’ers uit Sint-Petersburg, die als een genadeloze maffiabende opereert en zich op malafide wijze de helft van de Russische economie heeft toegeëigend. Deze mannen doen er alles aan om aan de macht te blijven, zelfs als daar een oorlog voor nodig is. >>>

                                Basisinkomen

                                  Een aantal burgers wilde een aantal andere burgers die het financieel zwaar hadden op eigen initiatief een basisinkomen geven. Honderd vrijwilligers schonken elk 50 euro in de maand, acht maanden lang. Dat betekende dat vijf kwetsbare huishoudens in die periode konden beschikken over duizend euro in de maand extra. Zomaar, zonder voorwaarden. Als oefening in solidariteit>>>

                                  De waarde van niksdoen

                                    Ik zag hem lopen op weg naar het bos. Mijn leeftijd, ergens in de dertig. Zijn dochtertje dartelde voor hem uit. Hij duwde de kinderwagen voort met één hand, in de andere een opengeslagen boek. Toen ik hem passeerde herkende ik het meteen: Grip, hét productiviteitsboek van Rick Pastoor. Ik had gesmuld van Grip, zoals van alle boeken die je helpen je time beter te managen. Door Grip was ik Things gaan gebruiken, handige software voor je taken. Naast Done voor mijn doelen, Evernote voor mijn aantekeningen, en Pomofocus om gefocust te werken en op tijd pauze te nemen … en zoals die man achter de kinderwagen, verlies ook ik soms uit het oog waar het echt om draait. >>>

                                    Poetin tegemoet komen?

                                      Integendeel! Een nederlaag zou de afrekening kunnen forceren die al had moeten plaatsvinden in de jaren negentig, toen de Sovjet-Unie uiteenviel maar Rusland ten koste van de andere ex-Sovjetrepublieken alle toeters en bellen van het Sovjetrijk behield – zijn VN-zetel, ambassades, diplomatieke dienst. In 1991 hadden de Russen de onzinnigheid van Moskous imperialistische overmoed moeten inzien en moeten bedenken waarom zoveel van hun buren hen haten en vrezen. Maar de Russische bevolking heeft zo’n les niet geleerd. Binnen tien jaar had Poetin, boordevol grieven, velen van hen ervan overtuigd dat het Westen en de rest van de wereld hun iets schuldig waren en dat verdere veroveringen gerechtvaardigd waren. >>>

                                      Onze “beschaving”

                                        Wie nog met antieke schoolkennis gelooft dat ‘de beschaving’ begon in Egypte en zich via Athene en Rome verspreidde naar Den Haag, wordt door de auteurs uit een zachte droom geholpen, met zachte hand maar onherroepelijk. Dat is natuurlijk niet echt nieuw. Ook in bestsellers als die van Harari is het westerse, eurocentrische perspectief verlaten, in academische boeken al helemaal. Maar Graeber en Wengrow stapelen de archeologische vondsten en inzichten zo hoog op dat er geen ontkomen meer aan is. Hun boek – en dat is tegelijk een minpunt – wordt bijna zelf een imposante vreemde stad waar je fijn in rondslentert maar ook makkelijk verdwaalt. Soms is het moeilijk door hun lange, gedetailleerde uiteenzettingen de rode draad vast te blijven houden. >>>

                                        A Potemkin Military

                                          “If you can’t count what’s important, you make what you can count important.”

                                          For years, there has been a culture of believing USSR/Russian statements of capabilities and technical specifications because they fed our mathematical models. For NATO to create this art of scientific warfare, the adversary’s abilities had to become numbers. If a Soviet motorized rifle regiment was able to advance 20km in 24-hours, according to the Soviets, the numbers went into the NATO model. As we saw the USSR as highly capable, the Soviets were trapped in their unchallenged propaganda. And this fed back into Russian thinking -they couldn’t be that bad at war, since NATO feared them. >>>

                                          Boris Bondarev, a Russian Diplomat, Speaks Out on the War

                                            Those who conceived this war want only one thing — to remain in power forever, live in pompous tasteless palaces, sail on yachts comparable in tonnage and cost to the entire Russian Navy, enjoying unlimited power and complete impunity,” Mr. Bondarev said in an email to colleagues on Monday morning. “To achieve that they are willing to sacrifice as many lives as it takes. >>>

                                            Russia’s Shrinking War

                                              Russia’s military has overwhelming superiority in weapons, if not men — tanks, warplanes, helicopters and heavy artillery. But a month into the battle for the East, Russia has made only gradual progress along the Eastern front. >>>

                                              Rusland gaat terug in de tijd

                                                Goeriëv schreef het boek Spin Dictators, samen met de Amerikaanse politicoloog Daniel Treisman. Het gaat over ‘spindictaturen’, moderne dictaturen waarin machthebbers met goed doordachte methodes in het zadel blijven. Nepverkiezingen, onzichtbare sturing van de media, politieke pr. Met geweld en intimidatie de bevolking onderdrukken, zoals twintigste-eeuwse ‘angstdictators’ als Stalin en Mao dat deden, doen ‘spindictators’ als Poetin, Erdogan en Orbán liever niet. >>>

                                                Poetin sleurt Zweden en Finland de NAVO in

                                                  Moskou haalde Russische troepen weg van de grens met Finland om in te zetten tegen Oekraïne. Precies dat maakt het voor Finland makkelijker om nu Navo-lid te worden. ‘Ze hebben eigenlijk niet veel meer waarmee ze ons kunnen bedreigen’, zei Pekka Toveri, een afgezwaaide Finse generaal en ex-hoofd van de Finse militaire inlichtingendienst tegen The New York Times. ‘Ze hebben geen politieke, militaire of economische macht.’ Tot aan de aanval op Oekraïne hield het imago van Rusland als supermacht nog enigszins stand. Toveri slaat de spijker op de kop: Ruslands macht komt enkel voort uit kernwapens, voor de rest heeft het land eigenlijk geen instrumenten om anderen zijn wil op te leggen. >>>

                                                  Fossiele bestuurders

                                                    Investico ontrafelde voor De Groene Amsterdammer, Trouw en Vers Beton het fossiele optimisme van de Nederlandse havens. We onderzochten de businesscases voor de Tweede Maasvlakte, Zeesluis IJmuiden en Zeesluis Terneuzen: de grootste rijksprojecten voor vaarwegen van de afgelopen twintig jaar. Ook voor toekomstige investeringen gingen wij na op welke toekomst zij rekenen. Daaruit blijkt dat het fossiele groeidenken diep verankerd zit in de hoofden van havendirecteuren, wethouders en ministers. De toekomstscenario’s die dit soort investeringen onderbouwen negeren tot op de dag van vandaag de klimaatdoelen. >>>

                                                    “We’re lucky the Russians are so fucking stupid”

                                                      A Russian intelligence service recently analyzed the political sympathies and attitudes in Ukraine, and their findings -the subject of a report by the Royal United Services Institute think-tank- seemed to indicate discontent in Ukraine with the existing political order. Rather than viewing these as “snapshots in time,” which might be changed by Russian intervention, Putin seems to have read the findings as confirming his preexisting notions. Indeed, Moscow entered the war believing that opposition to Kyiv from the Russian-speaking eastern part of Ukraine would result in a quick win. Part 1 >>> Part>>>

                                                      When Strongmen Invade

                                                        Problems in four areas –promotion patterns, training regimen, command arrangements, and information management– have plagued Russia’s invasion of Ukraine, contributing to a poorly thought-out strategic decision to invade, overconfidence in a set of simplistic military objectives, and a lack of preparation to sustain anything but the shortest of conflicts. Russia now seems to be scaling back its definition of “victory” to better align with military realities, but it has not shrunk from its strategic objectives. >>>

                                                        Waterstof als dé oplossing?

                                                          De uitdagingen rond kosten, capaciteit en balans vormen de belangrijkste redenen dat wordt gekeken naar waterstof. ‘Waterstof biedt eigenlijk een oplossing voor al die drie uitdagingen.’ De grote Nederlandse troef is de bestaande infrastructuur van het gasnetwerk die de komende jaren moet worden omgevormd tot ‘waterstof backbone’. Dat is relatief eenvoudig te doen. ‘Via pijpleidingen kun je tegen lagere kosten veel grotere volumes energie naar land transporteren. Transport van moleculen waterstof via een pijp is vijf tot tien keer zo goedkoop als het transport van elektronen in elektriciteitskabels.’ >>>

                                                          What makes you happy

                                                            Many of us work far too hard at jobs with people we don’t like -not a likely path to happiness. Dr. MacKerron and the economist Alex Bryson found that work is the second-most-miserable activity; of 40 activities, only being sick in bed makes people less happy than working. The economist Steven Levitt found that when people are uncertain whether to quit a job, they can be nudged to quit. And when they quit, they report increased happiness months later.

                                                            People get a big happiness boost from being with a romantic partner or friends. Weather plays only a small role in happiness, except that people get a hearty mood boost on extraordinary sunny days. People are consistently happier when they are out in nature, particularly near a body of water and particularly when the scenery is beautiful. >>>

                                                            De 3e Wereldoorlog is al begonnen

                                                              Het kwaad heeft zich duidelijk ontmaskerd in de vorm van dit Russische nazisme, aangevoerd door Poetin. Maar het gaat niet alleen om Poetin. Ook de Russische maatschappij accepteert het geweld en de wreedheden die ze uitvoeren in Oekraïne.

                                                              Anders dan Duitsland heeft Rusland zichzelf nooit verschoond van z’n totalitaire regime. Al tachtig jaar lang kunnen de Russische veiligheidsdiensten -toen KGB, nu FSB- ongestraft miljoenen mensen bestelen, vermoorden en verkrachten. En nu zijn ze aan de macht, met Poetin aan het hoofd. We hebben het hier over het grootste land ter wereld, dat ons allemaal meesleurt in een allesvernietigende oorlog. >>>

                                                              Wargame

                                                                In tal van simulaties kwam het er op neer dat de Russische president Vladimir Poetin een kernwapen zal inzetten als hij zijn regime ernstig bedreigd zag. En de simulaties waarin hij dat wapen inzette tegen een Navo-land -al was het maar met één wapen in een leeg gebied- lopen alleen goed af als de VS en Rusland een specifiek scenario volgen en hun communicatielijnen open en intact blijven. In alle andere “war games” met dat uitgangspunt, schreef een Amerikaanse oud-inlichtingenofficier, ‘wordt de wereld vernietigd. >>>

                                                                De Russische koloniale strijd

                                                                  In westerse optiek wordt dat kolonialisme niet altijd als zodanig herkend, omdat Rusland niet over overzeese gebieden beschikte. Maar terwijl Europese landen vanaf de zestiende eeuw gebieden in Azië, Zuid-Amerika en later in Afrika veroverden, pikte het Russisch rijk omringende landen in, met geweld: van het kanaat Kazan, in 1552, tot Turkmenistan, in 1881. Kolonialisme beoogt zowel economische uitbuiting als culturele onderwerping, zegt Eristavi. „Dat is precies waar Ruslands agressie uit bestaat.” >>>

                                                                  Sovjetnostalgie

                                                                    In zijn beruchte toespraak net voor de invasie van 24 februari eiste Poetin openlijk herstel van het Russische imperium achter de grenzen van pakweg 1991. En dat terwijl hij in 2014 de Krim liet innemen door een zee van ‘groene mannetjes’ in uniformen zónder insignes. Moskou kon zo alles ontkennen. Met de verovering van de oostelijke mespunt Oekraïne en vooral de bezetting van de Krim smeedde Poetin in 2014 in eigen land zijn oorlogscoalitie. In de toespraak presenteerde hij het thuisfront de hoofdprijs: herstel van het oude rijk. Poetin zette het masker dus helemaal af. >>>

                                                                    Russia’s Grave Miscalculation

                                                                      If the first months of the war in Ukraine became a military debacle for the Russian army -deflating the reputations of its commanders and troops in a forced retreat from Kyiv- the Russian invasion also highlighted another glaring failure: Moscow’s flawed analysis of the politics of the country it was attacking. The miscalculation led to mistakes no less costly in lives for the Russian army than the faulty tactics of tank operators who steered into bogs.

                                                                      The Kremlin entered the war expecting a quick and painless victory, predicting that the government of President Volodymyr Zelensky would fracture and that leading officials in the largely Russian-speaking eastern region would gladly switch sides. >>>

                                                                      Komt er een kernoorlog?

                                                                        In zijn boek The ‘Limits of Safety’ toont Sagan aan dat het beheer en gebruik van nucleaire wapens -een activiteit die foutloos zou moeten zijn- bol staat en stond van zogenaamde ‘normal accidents’: foutjes gebeuren altijd en kunnen via kettingreacties veel grotere fouten veroorzaken. Zoals de vernietiging van de mensheid.

                                                                        Sagan documenteerde een hele rits aan bijna-ongelukken -‘close calls’- met kernwapens. Zo zagen bewakers van een vliegbasis een beer aan voor een indringer. Op een andere vliegbasis ging daarom het alarm af, ‘de oorlog is begonnen!’ Piloten raceten naar hun bommenwerpers en werden pas op de startbaan tegengehouden. >>>