Mevrouw de Jager

„Gaaf hoor, deze vondst”, zegt Pamela L. Geller. „Maar dat die standaardarbeidsverdeling een verzinsel is dat teruggaat op de achttiende eeuw wisten we dertig jaar geleden ook al.” Antropoloog Geller, verbonden aan de Universiteit van Miami, publiceerde er in 2017 een lijvig boek over: The Bioarchaeology of Socio-Sexual Lives. „Het wetenschappelijke denken tijdens de Verlichting ging steeds sterker de nadruk leggen op de huiselijkheid van vrouwen. Ik denk weleens dat de uitvinding van het concept ‘zoogdier’ door de bioloog Lineaus in de achttiende eeuw ook een belangrijke factor was. Ineens was toen het zogen van kinderen een soort kerneigenschap van vrouwen geworden.”

In de patriarchale culturen van de Middeleeuwen en eerder bestonden ook allerlei vooroordelen tegen vrouwen, maar „in het rommelige en moeilijke leven van alledag gingen vrouwen natuurlijk wel gewoon buitenshuis werken, overleven stond voorop”, zegt Geller over een videoverbinding vanuit Miami. Er is geen biologische vanzelfsprekendheid, de arbeidsverdeling is bovenal cultureel bepaald. „Natuurlijk is het een biologisch feit dat alleen vrouwen zwanger kunnen worden, maar hoe vervolgens de zorg voor de kinderen wordt vormgegeven is een cultureel feit. Dat gebeurt in werkelijkheid op allerlei verschillende manieren. En trouwens: het is ook echt een fout om te denken dat iedere vrouw zwanger wordt.”

Graven van echte krijgers

In haar boek beschrijft Geller haar eigen analyse van negentiende-eeuwse indiaanse botten. Uit drie graven van echte krijgers kwamen schedels van vrouwen – iets wat in de negentiende eeuw helemaal niet werd opgemerkt. „Voor Samuel G. Morton [1799-1851, de arts die de indiaanse bottencollectie ooit samenstelde] zou het moeilijk, zo niet onmogelijk, zijn geweest om dit soort gendervariatie te begrijpen, omdat daar in zijn tijd helemaal geen plaats voor was”, schrijft ze. De maatschappelijke genderverhoudingen en arbeidsverdeling waren zo vanzelfsprekend dat afwijkingen niet eens werden opgemerkt. Link

Scroll to Top