‘In de vrije natuur is er geen beest met overgewicht’

Wij leven in een heel bijzondere tijd, zegt hoogleraar psychiatrie Witte Hoogendijk. Op de muren van zijn werkkamer in het Erasmus MC in Rotterdam staat het op een meterslange tijdbalk uitgebeeld. „De evolutie duurt al 3,5 miljard jaar. Als we 1.000 jaar gelijkstellen aan een seconde, begon het leven op aarde vijf weken geleden, en is het over zeven weken afgelopen omdat de zon dan ophoudt met schijnen.”

Hij knipt met zijn vingers: „De industriële en digitale revolutie vonden in deze telling binnen 0,2 seconden plaats.”

Het probleem is dat evolutie een traag proces is, zegt hij. De mens heeft niet de tijd gehad om zich aan de explosief snel veranderende omstandigheden aan te passen, maar beseft dat zelf niet. Ineens zitten we opgesloten in fabrieken en kantoorruimtes, „als octopussen” vastgezogen aan onze schermpjes, en zijn de meeste mensen vergeten dat we eigenlijk nog steeds beesten zijn. Funest voor onze fysieke en mentale gezondheid. Samen met Volkskrant-journalist Wilma de Rek schreef hij het boek Leef als een beest om ons wakker te schudden, zegt hij.

Ons stressresponssysteem kan niet met moderne stressoren omgaan, schrijft Hoogendijk. Dat stresssysteem was 500 miljoen geleden al in de basis bij de vis aanwezig en is ingesteld op acute stressoren, zoals een vallende tak, een overstekend kind of een tasjesroof. Je ontwijkt de tak, en het stressgevoel ebt weg. Maar we hebben niks aan onze vecht- of vluchtreactie als het gaat om moderne, chronische en abstracte stressveroorzakers als verkeersdrukte, een drukke baan of de wetenschap dat de aarde opwarmt. Die bronnen van stress verdwijnen niet, onze stressreacties dus ook niet, waardoor ons stresssysteem overbelast raakt. Link

Scroll to Top