Het complotboek

„Dit is foute boel”, zegt inkoper Jan Peter Prenger van Libris als hij hoort dat op de website van de boekwinkelketen boeken worden aangeboden waarin complottheorie QAnon wordt verspreid. De Engelstalige boeken, met titels als QAnon: An Invitation to the Great Awakening,worden na vragen van deze krant offline gehaald. Doorslaggevend in die beslissing, zegt Prenger, is dat QAnon, een beweging die gelooft dat kindermisbruikende satanisten de wereld regeren, aanzet tot gevaarlijke situaties. In de VS werden QAnon-aanhangers meermaals gewelddadig en de FBI ziet in de beweging een potentiële terreurdreiging.

Een rondgang langs boekhandels en webshops die boeken met complottheorieën verkopen levert uiteenlopende reacties op. „Wij staan voor de vrije beschikbaarheid van boeken zolang er geen wettelijk verbod op is. Zodra je ingrijpt, ga je toch richting censuur”, zegt mededirecteur Leo van de Wetering van Donner, dat als fysieke winkel bij Libris hoort maar zijn eigen aanbod bepaalt. Op de website van Donner staan behalve QAnon-boeken ook werken van complotdenkers als David Icke, die van antisemitisme wordt beschuldigd en gelooft dat hagedismensen de wereld beheersen.

Ook mediaconcern Audax, eigenaar van onder meer AKO, Bruna en webwinkel Bookspot.nl, reageert bij monde van een woordvoerder dat het – wettelijke verboden voorbehouden – geen boeken wil weren. „Het is de vrijheid van onze klanten om zelf een mening te vormen over de inhoud van boeken.” Bruna en AKO kregen eerder in oktober kritiek omdat ze complottijdschrift Gezond Verstand aanboden in de fysieke winkels.

Op weer een andere lijn zit Bol.com, naar eigen zeggen de grootste boekverkoper van Nederland. De webwinkel heeft enkele honderden complotboeken voorlopig offline gehaald en in de wacht gezet voor een inspectie waarbij het interne ‘kwaliteitsteam’ samen met experts (waaronder sociaal-wetenschappers) de inhoud zal onderzoeken. Het offline halen begon nadat Bol.com in oktober van RTL Z een vraag kreeg over het aanbod van complotlectuur. Woordvoerder Tamara Vlootman vindt niet dat de webwinkel daarmee censuur pleegt. „Boeken die wij weghalen, zijn op andere plekken nog te koop.” Link

Scroll to Top