Durf het niet te weten, durf een twijfelaar te zijn

We kennen allemaal voorbeelden uit ons leven waarbij iets afloopt, terwijl de nieuwe situatie zich nog niet heeft aangediend. Denk aan een de fase vlak na een scheiding, na het verlies van een baan, of na een pensionering. Dat zijn overgangsfases of ‘bardo’s’, die zijn in het Tibetaans boeddhisme essentieel. We zitten nu als samenleving ook in zo’n overgangsfase: de wereld van vóór de coronacrisis is verdwenen, maar hoe de wereld na corona eruit zal zien is nog niet bekend. Veel mensen zijn hun baan kwijt, of ze hebben geliefden verloren. Waar het om gaat, is dat je de overgangsfase herkent, dat je even in dat niet-weten blijft hangen. Dat is de sleutel. Je mag wel zoeken naar oplossingen, maar zonder die direct te willen vinden.

Je forceert dan niets. Dat is overigens knap lastig. Vaak worden mensen somber en depressief wanneer ze in een tussenfase zitten, omdat ze niet willen accepteren dat hun oude leven weg is. Een mevrouw in mijn cursus vertelde ooit over haar vriendin, die maar niet kon accepteren dat ze met pensioen moest omdat ze niet wist wat ze nu moest gaan doen. Ze had haar baas opgebeld met de vraag of ze niet toch nog een paar jaar mocht werken. Toen heb ik tegen de cursist gezegd: vertel je vriendin dat ze een periode van niet-weten door moet.

En het kan honderden vormen aannemen. Je kunt gewoon op een stoel gaan zitten, je kunt gesprekken voeren, je kunt naar de film, maar de grondgedachte is steeds: ik weet het even niet. Bijvoorbeeld: ‘Ik ben met pensioen, en ik weet niet hoe ik mijn leven moet vullen’. Herken de tussenfase als zodanig. Link

Scroll to Top