De complotkerk

Complotdenken is de neiging om ‘een bepaalde gebeurtenis, ontwikkeling of toestand als het resultaat van een samenzwering te verklaren’. De omschrijving is van journalist Maarten Reijnders, die er in 2016 een boek over publiceerde:

Complotdenkers zijn mensen die alleen nog maar in samenzweringen kunnen geloven, en die achter elke autoriteit een complot vermoeden. Maar er is ook een grijs gebied waar het allerminst duidelijk is wie gelijk heeft. En soms heeft dat kwalijke gevolgen, zoals in het geval van Maurice de Hond die bij de fameuze Deventer moordzaak verbeten jacht maakte op de vermeende dader, een man die uiteindelijk onschuldig bleek, maar wiens leven intussen ontwricht was.

En daar zijn meer voorbeelden van. Een van de hoofdpersonen in Reijnders’ boek is Joris Demmink, destijds hoogste ambtenaar van Justitie, en jarenlang volkomen ten onrechte in een kwaad daglicht gesteld.

‘En er is een andere interessante parallel met religie. Over protestanten wordt gezegd: zet er twee bij elkaar en je hebt een kerk, zet er drie bij elkaar en je hebt een kerkscheuring. Dat zie je ook bij complotdenkers. Als je twee complotdenkers naast elkaar zet, kunnen ze het goed met elkaar vinden. Ze zien veel overeenkomsten, maar dan krijgen ze toch weer snel ruzie. Ze beschuldigen elkaar betrokken te zijn bij een complot. Of te werken voor de geheime dienst. Het is misschien ook wel onderdeel van hun persoonlijkheid.’

‘Ze hebben een monolithisch wereldbeeld. Zo keek ik ook naar complotdenkers voordat ik aan dit boek begon. Ik had er een oppervlakkig beeld van. Ik heb inmiddels gezien dat het gelaagde personen zijn, en dat er allerlei redenen zijn waarom ze in die complotten geloven. In hoeverre ben je bereid te accepteren dat de wereld complex is, en dat je niet alles kunt begrijpen? Dat er dingen zijn die in tegenspraak zijn met wat je gelooft?’ Link 

Scroll to Top