Als een stoïcijn de crisis door … dat betekent niet onverschillig zijn

165 – 180 na Christus. Het Romeinse Rijk wordt geteisterd door de ergste pandemie uit de Oudheid: de pest van Antoninus, vernoemd naar de toenmalige heerser, keizer-filosoof Marcus Aurelius Antoninus Augustus. Deze pest – in werkelijkheid ging het waarschijnlijk om pokken of mazelen – zou vijf miljoen dodelijke slachtoffers maken in de loop van een kwart eeuw. Daar kwam bij dat de filosoof Marcus Aurelius op meerdere fronten oorlogen had te voeren, terwijl hij geen ervaring had als militair bevelhebber en kampte met een zwakke gezondheid.

Op het slagveld, in zijn tent, maakte de stoïcijnse veldheer Marcus filosofische notities – om tot zelfkennis te komen, zichzelf te verbeteren, maar vooral ook om zijn gemoedsrust te bewaren in de extreme situatie. Zijn inzichten, en die van vele andere stoïcijnen, liggen ten grondslag aan het ‘Handboek voor de moderne stoïcijn’ van Massimo Pigliucci en Gregory Lopez, dat een paar maanden geleden verscheen. Centraal daarin staat het stoïcijnse uitgangspunt dat Epictetus, slaaf én stoïcijns filosoof, zo verwoordt: “We moeten zo goed mogelijk doen wat in onze macht ligt, en voor de rest met de omstandigheden omgaan zoals ze nu eenmaal zijn”. Is het een waardevol uitgangspunt in deze tijd, waarin het coronavirus onze levens en onze samenleving ontwricht? Link

Scroll to Top