Alexa, Home …

Met slimme speakers nestelen techreuzen als Amazon en Google zich in de meest intieme leefomgeving van de mens – het huis. De technologie is even schitterend als beloftevol, zegt rechtswetenschapper Silvia de Conca. Toch weet ze na vier jaar promotieonderzoek één ding heel zeker: bij haar komen Alexa en Google Assistant niet over de drempel. ‘Ze brengen het huis als vrije, veilige plek aan het wankelen.’

Amazon bracht in 2014 zijn Echo-speaker met spraakassistent Alexa uit, en kort daarna lanceerde concurrent Google een eigen slimme speaker, Home, met Google Assistant. ‘In die tijd waren het nog nicheproducten, maar ik rekende erop dat ze dat niet lang zouden blijven. Deze technologie zou de manier waarop we ons dagelijks leven inrichten radicaal veranderen. Daarvan was ik overtuigd. Tegelijkertijd realiseerde ik me dat een slimme speaker enorme hoeveelheden data moest verzamelen om realtime met mensen te kunnen communiceren. Fascinerend natuurlijk, maar het riep ook veel vragen op.’

Op de eerste vraag die De Conca zich vier jaar geleden stelde – ‘Hoe is deze technologie in hemelsnaam mogelijk?’ – heeft ze het antwoord inmiddels wel gevonden. Andere vragen bleken moeilijker te beantwoorden. ‘De technologie is indrukwekkend, maar lang niet zo complex als de implicaties ervan,’ zegt ze. ‘Daar was ik vooral in geïnteresseerd: hoe gaat deze technologie de mens en ons menszijn veranderen? Wat betekent het als kunstmatige intelligentie de privésfeer niet alleen binnendringt en beïnvloedt, maar er ook in zekere mate over gaat beschikken?’

Want dat laatste is wat smart speakers onderscheidt van andere apparaten waarmee we onze huizen delen, zegt De Conca. Dat mensen samenleven met machines is niet nieuw. Maar voor huishoudelijke apparaten zoals wasmachines en magnetrons geldt: als je eenmaal doorhebt hoe ze werken, kun je gebruik van ze maken. Alexa en Google Assistant werken ook andersom: ze zijn in staat hun gebruiker te leren kennen en, als ze je eenmaal doorhebben, gebruik van jou te maken. Bijvoorbeeld door te beïnvloeden welk nieuws je tot je neemt en bij welke winkels en restaurants je bestellingen plaatst. En door bewoners van slimme huizen te profilen en die profielen door te spelen aan bedrijven, verzekeraars of informatiehongerige datadealers. Link

Scroll to Top